( 421 ) 
Bij Luvunga eleutherandra, tot de familie der Aurantiaceeen 
behoorend, zijn de haken niets anders dan gekromde doornen. 
Betrekkelijk zelden slagen zij er in een steunsel te vatten ; 
geschiedt dit echter, dan veroorzaken zij zeer hechte verbin- 
dingen, daar zij uitermate in dikte toenemen. 
Dit laatste kau evenzeer gezegd worden van de haken 
eener door in ij bestudeerde 0/aa?-soort, welke, met vervormde 
takken gelijk te stellen, eenigszius aan ranken doen denken. 
Misschien geldt hetzelfde voor de haken der Ilugonias (fam. 
Linaceae) ; ik ken dit geslacht echter alleen uit beschrijvingen 
en afbeeldiugen, want levende of gedroogde exemplaren van 
eene zij ner soorten had ik niet ter mijner beschikking. 
De prikkelbare Organen bij het geslacht Strij hnos eindelijk, 
zijn ranken, welke veel overeenkomst met haken hebben. 
Het dikker worden van hakeu, na het omvatten van eenig 
steunsel, is gewoonlijk veel aanzienlijker dan dat, hetwelk bij 
andere prikkelbare Organen van klimplanten is waargenomen. 
Een enkel, zeer sprekend, voorbeeld kan er een denkbeeid van 
geven. Van twee op elkander volgende haken der bovenge- 
noemde Luvunga-soort, was de eene wel, de andere niet met 
een steunsel in verbinding ; van de ellipsvormige horizontale 
doorsnede bij den laatsten, waren de lange en körte as 3^ en 
2 mm., bij den eersten 17^ en I6i mm. (in beide gevallen was 
de snede terzelfder hoogte genomen). Uit deze cijfers valt een 
oordeel over de buitengewone toeneming in dikte op te maken. 
Zoowel bij Luvunga als bij Uncaria heb ik opgemerkt, dat 
soms de top van den zieh verdikkenden haak in het steunsel 
dringt. 
In het algemeen geven haken, veel meer dan ranken, tot 
blijvende verbindiugen en vasthechtingen aanleiding ; in hooge 
mate nam ik dit waar bij Olax en Luvunga . 
Dat haken-dragende gewassen tot de beste klimmers kun- 
nen behooren, liiervan leveren verscheidene Uncaria' 's, Ancis- 
trocladus Vahlii , Ancistrocladus pinangianus en Artabotrys 
suaveolens , het bewijs 
Buitenzorg, November 1881. 
