( 3 ) 
Neemt men voor A z altijd het punt met de grootste 
breedte, dan is ß altijd positief, en voert men X ook altijd 
met bet positieve teeken in. dan bereikt men bet voordeel 
dat «' en A' m altijd positief en kleiner dan 90° zijn, zoo 
lang men op betzelfde balfrond blijft en vergissingen met 
bet teeken dus tot de onmogelijkheden bebooren ; alleen na 
afloop der berekening moet men op de teekens letten om 
de azimuthen uit A’ m en ol af te leiden. 
Onderstellen wij om de gedachte te bepalen, dat de punten 
op het noordelijk balfrond liggen en dat men de azimuthen 
uit bet noorden door het oosten telt, dan heeft men: 
1°. Als bet punt A 2 met de c/rootste breedte bet meest 
oostelijke is (fig. 1): 
Azimuth A l A. 2 = A' m — ^ (4) 
Azimuth A 2 A Y = 180° -f Ä m -}- ^ ol . . (5) 
2°. Als bet punt A 2 met de grootste breedte bet meest 
westelijke is (fig. 2) : 
Azimuth Ai A 2 — 360° — A' m 4- . . . (6) 
Azimuth A 2 Ai = 180° — A' m — ±a' . . . (7) 
§ 3. Nemen wij thans de ellipso'id-vormige aarde en 
drukken de daarop betrekking bebbende grootheden door de- 
zelfde letters als boven uit, maar zonder accenien, dan kan 
men de meridiaan-convergentie altijd blijven berekenen volgens 
de formule (1) voor den bol; zelfs bij afstanden, overeenko- 
mende met een tiende van den straal van den equator of 638 
kilometer, wordt de fout in u nog siech ts 0''.00015 (Regel van 
Dalby, zie Helmert blz. 150). Met bet gemiddeld azimuth 
en de koorde is het anders. Men kan echter tot op afstanden 
van 100.000 meter met dezelfde nauwkeurigheid als die, welke 
in bet algemeene bij de berekening met logarithmen met zeven 
decimalen bereikt wordt, de formules (2) en (3) met eene 
kleine wijziging toepassen; men heeft nanielijk in (2) den 
straal slecbts te verfangen door de nonnaal A m voor de ge- 
1 * 
