( 77 ) 
keurige Spieren van de somieten, aan hoofd en hals vele 
van de zijplaten (visceraalbogen). 
In het tweede hoofdstuk zijner verhandeling geeft v. Wijhe 
opeenvolgende beschrijvingen van de met elke kop-somiet, 
bij de door hem onderzocbte haaien ( Scyllium en Pristiurus), 
in betrekking staande zenuw-oorsprongen. 
Met bet eerste kop-segment staan de ramus ophthalmicus 
profundus n. trigemimi en de nerv, oculomotorius in ver- 
band. ' v De nervus olfactorius en opticus worden, als her- 
sendeelen of praevertebrale zenuwen, buiten beschouwing 
gelatenb 
De nervus trigeminus (minus den ramus profundus, ner- 
vus naso-ciliaris, der hoogere gewervelde dieren) en de n. 
trochlearis zijn de zenuwen van bet tweede kop-segment. 
In bet algemeen vindt de Schrijver de onderzoekingen 
van Marshall omtrent bet ontstaan en de verdere lotgevallen 
der genoemde zenuwen bevestigd. Het door Marshall eerst 
in bet zoogenoemde Stadium K. der embryonale ontwikkelino - 
ontdekte ganglion ciliare werd door v. Wijhe veel vroeger 
gezien en afgebeeld. Ook vond bij een in de richting der 
arteria oplitbalmica loopenden tak van het ganglion nervi 
oculomotorii, dat door Schwalbe beschreven en voor bet 
ganglion ciliare werd gebouden. Op grond daarvan, en van 
het tijdsverschil in bet ontstaan der twee knoopen en van 
hunne ligging, meent v. Wijhe dat bet door Marshall 
en hem beschreven ganglion bet eigenlijke ganglion ciliare, 
vergelijkbaar met een interspinaal ganglion, moet beeten ; 
terwijl het door Schwalbe aan den nervus oculomotorius 
gevonden knoopje, door v. Wijiie voor een sympathisch 
ganglion wordt verklaard Bij de door v. Wijhe onderzocbte 
Selachii gaat het, volgens hem, wäre , ganglion ciliare later 
weder in ontwikkeling terug. Hij laat derhalve in bet mid- 
den, of bet ganglion ciliare van de hoogere werveldieren, 
van den mensch bijv., het ganglion van Marshall of van 
Schwalbe is. 
De nervus trochlearis zou als ventrale wortel voor bet 
