( 132 ) 
naviculare was naar voren afgeweken, de diep uitgekolde 
sinus tarsi was door kraakbeen bekleed en in eene geledings- 
vlakte voor den processus lateralis tali verändernd. De talus 
eindelijk was naar voren, binnen en onderen geluxeerd. Vol- 
gens Holl beeft eene dergelijke vergroeiing van calcaneus 
en naviculare de ontwikkeling van een sterken platvoet ten 
gevolge, wat hem aanleiding geeft de aetiologie van den 
aangeboren platvoet met den nieuwen pes valgus e coalitione 
te verrijken. 
Dat in een bijzonder geval, zooals in dat van Holl, de 
coalitie bijgedragen beeft tot de vorming van den platvoet, 
is mogelijk; zeker echter is bet dat de eigentlijke oorzaak der 
misvorming dieper moet gelegen zijn, aangezien de coalitie 
de liggingsverandering van talus en naviculare niet verklä- 
ren kan. Er werd dan ook in de boven vermelde vier ge- 
vallen, van Verneuil, Gruber en mij, niets van eene derge- 
lijke liggingsverandering waargenomen. Evenmin was in 
die gevallen sprake van den platvoet, noch van pes valgus 
congenitus (bij de kindervoeten), noch van pes valgus acqui- 
situs (bij de voeten der beide 13- — 15 jarige knapen). 
Als Holl daarom beweert, dat de onderlinge vergroeing van 
talus en calcaneus door een geringen, die van calcaneus en 
naviculare door een sterken platvoet gevolgd zijn, zoo steunt 
deze beweering op een gelieel ziekelijk geval, waar tegenover 
vier andere gevallen van zuivere coalitie staan, waar niets 
van die veronderstelde consecutieve vormveranderingen te 
bespeuren was. Er bestaat derhalve geen aanleiding om de 
coalitio calcaneo-navicularis onder de aetiologische momenten 
van pes valgus op te nemen. Des te minder, daar er ook 
aprioristisch geen reden is, waarom die coalitie den platvoet 
zou doen ontstaan. 
Utrecht , 20 Maart 1882. 
