( 220 ) 
2. De aanleiding tot den strijd toch was waarschijnlijk 
jaloersckkeid op bet gebied van bet onderwijs. Zoowel van 
Leeuwen, als de door liem aangevallen personen bielden 
scbolen binnen Amsterdam, die zij gaarne met leerlingen 
bevolkt zagen ; en bet scbeen wel voor te körnen, dat deze 
leerlingen van den eenen onderwijzer naar den anderen ge- 
lokt werden. Een zeer geoorloofd middel daartoe was bet 
scbrijven van bandboeken over een of ander onderdeel der 
wetenscbap. Zoo was »de Bril” een aanbangsel tot bet 
» School - Boeck der Wijnroeijerijen : Waer inne geleert 
woi’dt . . . Door Mr. Cornelis van Leeuwen, Geswooren Lant- 
meeter, en Liefbebber in de Mathematische Konsten, residee- 
rende op de Zeedijck in de Stuurman” 6 ). In de »Toe-eyge- 
ninge || Aen alle Liefhebberen der Konst van 't || Wynroeyen” 
zegt de schrijver : » waer in ick ten eersten bewijse, 1 1 en leere 
vinden den inbout van twee afgekorte Piramiden ofte Co- 
nesen [Coni] : Ten tweden || bewijse ick, dat drie grootbeden 
in geduerige voortganck [evenredigbeid] bet 1 / 3 der Zorn van 
alle drie 1 1 minder is als de helft der twee uytterste : En ten 
derden bewijs ick mede, wanneer van 1 1 alle soorte van ronde 
Vaten, de gemeedieerde [middenevenredige] diepte met de 
langbte gemultipliceert werdt, soo komter meerder als de 
wäre inhout: Ten vierden...” Op deze wijze geeft kij de 
inboud van zijn boek aan ; verder spreekt hij over de »wan- 
nigheydt van ale soorten van Vaten . . . waer toe ick een 
Tafel stelle, die voor desen door Sybrandt Jansz. Cardinael 
is || bereeckent” ; deze tafel vindt men op blz. 13 — 15. Hij 
schreef dit boek »om dat ick verscbeyde Leerlingen beb- 1 1 be 
gebadt en noch bebbe, die ick na dese ordre gbewoon ben 
te onderwijsen, bevin- || dende dese maniere de bequaemste 
te zijn, om te volgben, zijnde kort, eenvoudigk || ende klaer, 
als ick wel wete dat noch by niemant so is gedaen ...” 
Abraham de Graaf en Claes Hendriksz. Gietermaker j 
waren toen reeds genoegzaam bekend door liunne gescbriften. j 
Maar Christiaen Martinii Anhaltin voegde bet boekje van 
Noot 4 evenzeer achter zijn »Oprecbt, Grondicb en Recht- 
sinnigb School-Boeck 31 an be Wyn-royeryen” ?), dat eigen- 
lijk een tegenscbrift was tegen bet voormelde Scboolboek; 
