( 179 ) 
Men ziet kieruit dat A F voor midden-Java nagenoeg 
= 2 A C is. De Javanen kebben van deze eigenschap der 
middagschaduwen gebruik gemaakt 
om kun zonnejaar in twaalf onge- 
lijke maanden, mongso’s genaamd, 
te verdeelen. De lijn ^4 C namelijk 
in 2 en de lijn A F in 4 gelijke 
deelen verdeelende, zijn deze deelen 
van beide lijnen gelijk, en dus de 
gekeele lijn C F in 6 gelijke dee- 
len verdeeld. Nu beweegt zicb de 
schaduw van bet punt B in een 
jaar van F naar C en terug van 
C tot F , en zij doorloopt dus in 
een jaar 2 maal die 6, dus 12 
deelen. Daarop berust de verdee- 
ling des jaars in 12 mongso’s, die, zooals liebt te begrijpen 
is, van ongelijke lengte zijn. Hoe weinig zeker de Javanen 
in deze bunne tropische tijdrekening waren, kan daaruit blij- 
ken, dat de mongso’s, elk op zieh zelf, niet overal even 
lang werden aangenomen en in de javaansche boeken ook 
niet altijd dezelfde lengte voor de mongso’s werden aange- 
geven. Ja, als men de dagen die voor de mongso’s gewoon- 
lijk opgegeven werden, optelde, dan was de som niet 365 
dagen, maar de meeste opgaven kwamen slechts tot 360 of 
362 dagen. 
Op voorstel van wijlen den heer a. b. cohen stuaut, beeft 
de Soesoeboenan van Soerakarta, Pakoe Boewono VII, in 
1855 het mongso-jaar geregeld, zoodat het ten minste ge- 
middeld met het juliaansebe gelijk loopt. De eerste dag 
van bet mongso-jaar komt nu overeen met den 21 sten of 22 sten 
Juni, en de 12 mongso’s bebben nu acbtereenvolgens de 
onderstaande lengten : 41, 23, 24, 25, 27, 43, 43, 26, (of 
in een schrikkeljaar 27) 25, 24, 23, 41 dagen, te zamen 
365 of 366 dagen. 
De nieuwe indeeling beet in het javaansch Pranato- 
mongso ; de l e dag van bet jaar 1 der Pranato-mongso is 
geweest de 22 ste Juni 1855, en in deze tijdrekening zijn, 
12 * 
