( 192 ) 
kunnen vallen ; het spreekt echter van zelf, dat noch zeven- 
daagsche, noch vijfdaagsche weekdag in eenige betrekking tot 
de hoogte der sterren op een bepaald uur van den dag staan, 
en dat deze alleen met den dag van het tropische (of eigen- 
lijk van het siderale) jaar in verband staat. 
Letten wij niet op die bijvoeging van weekdagen, dan mer- 
ken wij op, dat telkens na 7 dagen op hetzelfde avonduur 
de Pleiaden 7 graden hooger staan ; uit de opgaaf zou men 
dus tot deze gevolgtrekking körnen, dat als bijv. : Alcyone, 
de helderste der Pleiaden, een half uur na zonsondergang 
zichtbaar wordt op 10° hoogte, de 2e in helderheid der Plei- 
aden zichtbaar wordt, op hetzelfde uur, dus bij even sterke 
schemering 
op 17 graden hoogte 
de 
3 e 
» 24 
y> 
de 
4 e 
» 31 
de 
5e 
» 38 
> 
de 
6 e 
» 45 
» 
Het is de vraag of dit werkelijk zoo is. Er is hier geene 
sprake van heliaschen ondergang, maar van acronychische 
opkomst, de sterregroep staat dus in het oosten, terwijl de 
schemering in het westen is, onder die omstandigheden is 
het verschil in helderheid der lucht bij 17 en bij 45 graden 
niet zoo groot, dat het opgegevene verschil waarschijnlijk- 
lieid bezit. Het is dus te vermoeden, dat de berichtgever 
van den Regent hier öf zieh door plantasie heeft laten mee- 
slepen, of een volkspraatje heeft medegedeeld. 
Mijns inziens is het besluit, dat uit deze opgave te trek- 
ken is, dit, dat de sterrenmetliode, om het landbouwbedrijf 
naar te regelen, wanneer die met zulke onvolkomene liulp- 
middelen wordt aangewend, als bij de Javanen het geval 
schijnt te zijn, niet zeer nauwkeurig is, en zeer te recht door 
den kalender vervangen is. 
Ik moet hier nog opmerken dat, hoewel de regent 
van Koedoes deze berichten van eenen doekon in zijn re- 
gentschap ontvangen heeft, het niet zeker is, dat in andere 
residentes dan Japara dezelfde sterregroepen geraadpleegd 
