( 242 ) 
en van de door het aggregaat ingenomen ruimte, welke 
funetie liij botsingsfunctie noemt. Van deze functie wordt 
bewezen, dat zij slechts kan afhangen van de verhouding 
tusschen de twee in haar voorkomende grootheden, en dat 
zij slechts door grootheden van de tweede of hoogere orde 
van de eenheid verschillen kan. Verwaarloost men deze 
grootheden van de tweede of hoogere orde, dan wordt de 
isotherme volkomen gelijk aan die, welke door van der Waals 
is gegeven als slechts geldende voor volumes, welke grooter 
zijn dan 8-maal het volume der molekulen. Deze botsings- 
functie wordt ook door den schrijver niet nader bepaald, 
maar moet, ten minste by gelijkvormige molekulen, voor 
alle stoffen als gelijk worden aangemerkt. 
In de tweede paragraaf, inhoudende : » Opmerkingen over 
den algemeenen vorm der isotherme,” handelt de schrijver 
o. a. over de keus der verscliillende eenheden voor de in 
aanmerking körnende grootheden, en over de gewichtshoe- 
veelheid stof, welke in het volume aanwezig zal worden 
gedacht. Voor deze laatste hoeveelheid kiest hij de gewichts- 
eenheid maal het molekulair-gewicht. Deze keus verdient 
navolging. Dan toch worden voor de verscliillende stoffen 
evenveel molekulen in beschouwing genomen. Reeds de wet 
van Avogadro is een vingerwijzing, dat dan de eenvoudigste 
wetten voor de grootte van het volume zullen te wachten 
zijn — en inderdaad heeft de besproken vloeistofwet geleerd, 
dat, in overeenstemmende omstandigheden van temperatuur en 
druk, de voluum-grootte dan evenredig is aan de molekuul- 
grootte; terwijl volgens de wet van Avogadro, onder gelijke 
omstandigheden van temperatuur en druk, het volume dan 
ten minste by benadering even groot is. 
In de derde paragraaf worden uit den aangenomen vorm 
der isotherme de kritische grootheden bepaald, door het ken- 
merk toe te passen, dat voor de kritische isotherme in het 
nul moet 
zyn; 
dp d 2 p 
kritisch punt zoowel — als — - gelyk 
d v d v z 
en door invoering van de waarde dezer grootheden in de 
vergelijking der isotherme wordt de algemeene vloeistofwet 
verkregen. 
