4 
van, zoo als men het noemt, te leeren spreken, waarin hij, volgens de 
meening der inwoners, alle overige vogels overtreft. 
Deze vogel wordt nergens voor heilig gehouden, en de bijnaam van 
religiosa moet derhalve in den zin van geschat, en niet van heilig op- 
gevat worden. 
Het voorwerp, in de verzameling van het Kon. Zoöl. Genootschap te 
Amsterdam, heeft verscheidene jaren in den tuin van het Genoot- 
schap geleefd. 
2. GRACULA VENERATA Temminck. 
Plaat 1, lig. 2. 
Temminck, Mus. Beg. Nederl. — Bonaparte, Consp. I, p. 422, N°. 5. 
Deze soort, die door Dr. Forsten bij Bima op Sumbawa ontdekt 
werd, vertoont alle kenmerken van Gracula religiosa, maar zij is veel 
grooter, en de kam van het middelste paar huidstroken van het achter- 
hoofd is slechts in 3 lappen verdeeld. 
Geheele lengte: ongeveer 10 duim. — Vleugel: Of duim; vleugelpunt: 
lf duim. — Staart: 2f duim. — Bek, van het voorhoofd: 16 lijnen, 
van het bevederde gedeelte der onderkaak: 18 lijnen; hoogte van den 
bek bij het voorhoofd: 6 lijnen. — Lengte der neklellen: ongeveer 10 
lijnen. — Voetwortel: 17 lijnen. — Middelteen, zonder nagel: 13 lijnen. 
Bij een blijkbaar jong voorwerp zijn de neklellen even als de kam- 
men van de acliterhoofdslmid nog weinig ontwikkeld; do vederen zijn 
in het algemeen minder glanzig, en de effen, fluweelzwarte vederen van 
den kop beginnen door nieuwe, glanzige vederen vervangen te worden. 
Ook de bek is een weinig kleiner en zwakker dan bij het oude voor- 
werp; maar de overige deelen vertoonen nagenoeg geen verschil in 
hunne verhoudingen, met die van den ouden vogel. 
B. Naakte /mul aan de zijden van den kop zoo als bij de soorten der 
eerste onder - aj deeling , maar de achterhoofdslel bij sommigen klein; daar- 
entegen ontbreekt bij allen het paar, van eenen kam voorziene huid- 
stroken, langs de middellijn van het achterhoofd , en de zijdelingsche 
streep loopt niet geheel tot aan het oog en is smaller. Kleur als bij 
de voorgaande, maar de witte band aan de vleugels, volgens de soor- 
ten, verschillend , en de paarsche metaalglans over alle vederen, met 
uitzondering van de staar tdekver en en den onderbuik, verbreid. 
Tot deze onder-afdeeling belmoren de 4 volgende soorten : 
