behoorlijk gemest, de hoornen goed geplant en behoorlijk 
behandeld worden. Wie zieh daarvan wenscht te overtuigen, 
bezoeke sleehts de boomkweekerijen te Boskoop, Aalsmeer, 
Leijden , Utreeht , en waar al niet meer , en hij zal zich , op 
die zoo verschillende gronden, van de waarheid van het ge- 
stelde kunnen overtuigen. Daar men dit werk , hoewel geheel 
op zich zelf staande, ook' kan beschouwen als een vervolg 
op, of een bijvoegsel tot het werk van h. witte. Handboek 
voor den Bloementuin, mede bij den uitgever dezes versche- 
nen, zoo verwijzen wij hen, die over dat laatste onderwerp 
meer zoudeii wenschen, naar dat boek. 
Maar ik had met het schrijven van dit boek nog een zijde- 
lingsch doel , namelijk : opmerkzaam te maken op de schoonhe- 
den die de natuur ons in dit opzicht biedt. Waarlijk, in 
een goed aangelegden en wel beplanten tuin is veel op te 
merken, veel te leeren, veel te genieten. Bij eenige planten 
heb ik dan ook enkele bijzonderheden aangestipt. Iets zij mij 
vergund hier nog bij te voegen. Is het niet zeer opmerkelijk , 
dat, terwijl in de heete gewesten de palmen en vele andere 
gewassen hunne bladeren het gansche jaar behouden, waardoor 
zij eene zoo aangename en weldadige schaduw geven tegen de 
lijnregt nederdalende zonnestralen , onze boomen bijna allen des 
winters, wanneer die stralen ons zoo aangenaam zijn, de bla- 
deren verliezen, en in het noorden weder de altijd groene 
dennen en sparren optreden , die eenige bescherming geven 
tegen de felle , koude winden , en tevens een middel zijn , om 
de sneeuw van de aarde te houden, die anders overal tot eene 
bijna gelijke hoogte den grond zou bedekken, en verscheidene 
dieren beletten eene schuilplaats en voedsel te vinden , boomen 
die bovendien door hunne harsachtigheid zoo uitnemend geschikt 
zijn voor licht- en brandstof, zoo noodig in die koude en dorre 
landen. 
Zulke opmerkingen schenken voedsel aan den geest , en ver- 
heffen hem boven en voorbij natuurkrachten, tot eene werk- 
zame en zelfstandige bron en oorzaak van alles. 
En als wij dan bedenken, dat de kunst ons geleerd heeft, 
