2 
enîm os obtrudît negantl , foîa întrofplcientl oculos aperît. Tulît hanc fortem mul- 
tis abhinc feculis , femen quoddam exoticum Coflfée didum apud Batavos Anglof- 
que, Caffé vero apudGallos. E felici Arabiâ fuos olim duxit natales; ex Arabii 
quoque , tanquam exprimario fonte, ejus oriundus ufus. Ab Arabibus Medicis co- 
gnita primo vis illius & virtus ; quam edodi Arabes, Ægyptios edocucre. Hinc 
Africa , novitatis plurimùm avida, fuffultaque aliorum imprimis experientiâ, tota. 
paulatim illius feminis infufo aut decodo indulfit. Eundem ufum protinùs arri- 
puit vicina quoque Arabiæ gens integra Turcarum. Hic potus illis, loco vini 
quo interdicuntur , unum quafî folamen atque voluptas oft ; in delicils quoque 
habetur apud Afiaticos, Americanos , & toti jam nunc ipli Europæ acceptus eftÿ 
îmo ferè totus orbis , illius odore & fumo hodie perfunditur » {uàVfJJIius allicitur fa- 
pore , ejufque , licet amaro , recreatur potu , tanquam ftomacho tordi nunquanv 
non blandiente, totiufque œconomiæ animalis bono &utilitati favente ; quaG reipsa 
verum effet , idcordifuavius exiftere quodpalato amarutti : &rerd , ipfo fuo amarore 
îlomachi fibras languentes fufcitat, ipfius nervos , & per ^'^ifenfum, totius cor- 
poris & præfertim cordis, erigit , lætificat; undè illi robur ‘magis indefinens ad 
terendumfanguineum liquorem. Nil mirum ergo,fi vires addat Caffé potus, cùna 
roboret partes nerveas: nil mirum pariter, fi ftomacho r.micus extiterit, cùm illius 
tonumfirmet, motum augeat; at auget amicè, pacaté, non tumultuofè. Evolvit 
vim fucci gaftrici qui inftar fermenti eft aut menftruL quo penetrantur alimenta , 
‘attenuantur , refolvuntur, digeruntur^ Refolvit & ipfa eadem alimenta^ fefe cum 
iis iinmifcendo , fociando, & quafi coadunando per omnes vias chyliferas, inde- 
que per integrum maffæ fanguineæ fluentum ,. unà femper & ubique commeandor 
Favet ergo digeftioni. Porro quis inficias ibir, id omne quod alknentis digeren- 
dis omnimodè per feconducit efficaciter, corporis partibus roborandis iilud idem 
înferrire debere ? Quinam fexus,quænam aetas, quodnain remperamentum cui 
natura non diCtavciiv, aa — , -rr. 
laudabilem & perfeâam , quantum licet fier! aut exoptaii > Mirabilis potus qui 
liane potuerit proroovere féliciter 1 Omne hâc in re tuliffe pundtum , quis non 
confiteatur lubens > Quid fi non reftagetur illius, etiam_ antiquior ufus? Quid, fi 
experientiâ iterata hune coraprobaverit ufum ? Quiddenique, fi illius adjumento, 
■chylus tenuior , fubtilior , puriorque hinc faftus , ejus tandem natnræ fiat & in- 
dolis, ut fucci alibilis caraifterem , loco deperditi, feliciùs induat, fiatque vafo- 
rum & vifeerum continuo motui accommodatior , eorum obfequiofior tritui, ità ut 
minima , folidiflima, compa^aque magis totius corporis, permeare , irrorare , nu- 
trire denique facillùs queat, & uberiùs; undè corporl & expedandus vigor; un- 
dè & plurimorum , à crudiori chylo , aut quoquo modo imperfediori , mor- 
borum chronicorum , fensim finefenfu refolutio, fanatio fpcranda, imo expedandai 
P R O C U L hinc quæ de ortu feminis Arabie! Caffé di6ki , feeuîo elapfo, com- 
menti funt plurimi tùm Mercatores, tùm Hiftorici, tùm Medici. Certô corn- 
pertum efto arborem effe quam prima tulit tellus Arabica, folius auxilio naturæ , 
non artis, favente quidem folo , fed plurimùm favente folis afpedu. Ars deinde hanc 
cducavit *plurimis in regionibus, qualis è ditione Batavorum colonia Surinam; 
quales pariter & Gallorum plurimæ ; teftes infulæ Baurbon ^ Martinica,^ San-do- 
minicana; teftis Cayenna; teftis & ipfa urbs Mocha, totius Arabiæ, quin imo to- 
îius Europæ velut emporium, è regione cujus & viciniâ vegetum magis, magifque 
maturum , adeoque viribus ditius, ad nos devehitur femen. Arbor quâ gaudet hor- 
tus ipfe Regius Parifienfis , curis & induftriâ illuftrîftimi Collegæ noftri De Ji^- 
Eeu educata, folia fcniayj'i folÜS omnii^P diftimilia, ciolliora tamen, nçc ità 
