Hypobathrum. 
— 109 — 
Rubiaceae. 
Lage boom. — Bij Kds. 25884 [3 (bij Tjibódas) werd geaoteerd: 
Kruinhoogte 12 Meter bij 30 cM. stamdiameter. — Bij Kds. 10988 (o 
(boven Pangëntjoiigan) werd het volgende genoteerd : Stamdiameter 
34 centimeter op borsthoogte. Stam nogal recht, zuiver rolrond, 
met veel kleine knoesten, zonder gleuven, zonder wortelhjsten. 
Kroon zeer smal-ei vormig, zeer laag-aangezet, nogal ijl. Primaire 
takken nogal recht. Een jonge tak met twijgen rechtop in den 
grond geplaatst gelijkt in voorkomen zeer veel op een jongen koffie- 
boom (Ooffea arabica L.j Schors 4 millimeter dik ; buiten grauw, 
met veel diepe overlangsclie en diepe dwarsche barsten en daardoor 
de schors van buiten geheel in kleine overlangsch geplaatste recht- 
hoekjes verdeeld ; zonder lenticellen ; zonder bijzonder sap ; in door- 
snede zeer bleekroseachtig ; binnen vuil-wit; zonder bladgroen; 
zonder reuk en zonder smaak. Spint vuil-wit of geelachtigwit. 
Bladeren (volwassen): boven gewoongroen, iets glimmend; onder 
iets geelachtig groen en nagenoeg dof; zonder reuk, met iets samen- 
trekkenden smaak. Jonge bladeren: geheel lichtgeelgroen, geheel 
dof en zonder reuk of smaak. Bloemknoppen bleekgroenach- 
tig. Bloemen in dichte axillaire kluwens, groenwit, iets zoet- 
welriekend. Kelk bleekgroen. Bloemkroon geheel zeer bleekgroen; 
dikwijls met slechts 3 slippen. Helmknop donkervuil geel. Stijl 
en stempel fraai leliewit. — Bij Kds. 6874 (3 (ook van Pangën- 
tjóngan): Vruchten vuil bleekgroen. — Bij Kds. 6819 /3 (op den 
G. Slamat): II = 6 M. bij 10 — 12 cM. — De afmetingen van de 
meeste andere der ingezamelde exemplaren meer dan 10 Meter 
kruinhoogte en meer dan 15 cM. stamdiameter en bijna nooit eigen- 
lijk heesterachtig, zooals de soortnaam (frutescens) zoude aanduiden. 
Aanm. Beschrijving naar exempl. uit Herb. Kds. van West-Java Als type is door 
ons genomen een bloeiend exemplaar uit Tjibódas (25884 (3). In beharing en bladvorm 
wijken vele van andere vindplaatsen daarvan nog al af. Exemplaren van den ArdjoenR 
(uit Oost-Java) daarentegen zeer met het type overeenkomend alleen de helmknoppen 
smaller. Zeer sterk afwijkend en wellicht soortelijk verschillend zijn exemplaren uit 
Pelaboehanratoe ( j3) met bjjna ongesteeld sterk leerachtige bladeren, veel sterker gea- 
derd en met minder zijnerven dan dc gewone vorm, en meer geljjkend op Hypohathrum 
hrevipes^ maar met lang-gesteelde vruchten. 
Geogr. verspreiding: Buiten Java: onzeker door onzekere syno- 
nymie. Op Java: Bijna geheel Java; op de volgende plaatsen verza- 
