CüFFEA. 
— 181 — 
Rubiaceae. 
jaargang]. — Voorkomen: Zeer zeldzame, verstrooid groeiende soort. — 
Standplaats: Uitsluitend beneden 400 Meter, vooral beneden 200 M. 
zeehoogte op periodiek, zeer waterarmen, onvrucbtbaren, min of meer 
rotsacbtigen kalkgrond, in loofverliezende homogene oerbosschen (o. a. 
in de djatiwouden van Rembang) en in altijdgroen heterogeen oerwoud. 
Ook nog dicht bij zee op 5 Meter zeehoogte wildgroeiend. — B la daf- 
val: Loofverliezend. — Van drie in den cultuurtuin in 1900 uit Zuid- 
Hësoeki van Poeger ingevoerde jonge planten stond op 2 Juni 1901 één 
exemplaar in vol blad, één ten deele kaal, terwijl één geheel kaal was 
en begon uit te loopen. — Bloeitijd en vrucht tijd: De eerste open 
bloemen van deze soort verzameld in Augustus 1901. — Rijpe vruchten 
o. a. in Juni. — Gebruik: aan de inlanders onbekend. De zaden ge- 
lijken precies op de zaden van Co/fea hengalensis L. en aangezien de 
Coffea maduremis T. et B. blijkens bloem en vrucht tot dezelfde sectie 
als deze, namelijk tot Paracof^ea Miq. behoort en in de zaden van Coffea 
hengalensis geen caffeïne door Dr. Romburgh (volgens recente monde- 
linge mededeeling) aangetoond koude worden is het niet onwaarschijnlijk^ 
dat ook in de zaden van Coffea madurensis T. et B. geen caffeïne zal 
zitten. *) Zooals bekend is werd de in Voor-Indië inheemsche Coffea 
henghalensis L. vroeger op Java ingevoerd en gekweekt, maar leverde 
slechts een zeer inferieure soort koffie op. Volgens Froehxer’s mono- 
graphie heeft men de cultuur van C. henghalensis laten varen om de 
geringe prijzen van de zaden dezer koffiesoort. Te verwachten is dus, 
dat de buitengewoon kleine (nog kleiner dan C. henghalensis) zaden van 
deze eenige tot het ondergeslacht Eiicoffea van Hook. behoorende op 
Java inheemsche koffiesoort geen handelswaarde zullen bezitten. Dit 
neemt evenwel niet weg, dat niet uitgesloten is, dat door hybridisatie 
van deze javaansche Coffea wellicht nog nut getrokken kan worden, omdat 
deze soort op Java inheemsch is en zelfs op zeer onvruchtbaren grond 
tiert en mogelijk ook de bastaarden dezer javaansche met de uitheemsche 
houdende caffeïne bevattende soorten (o. a. Coffea arahica en C. liherica) 
meer weerstandsvermogen zullen toonen tegen allerlei ziekten en plagen 
als de op Java ongekruiste uitheemsche koffiesoorten. Maar hybridisatie- 
proeven zijn nog niet met Coffea madurensis T. et B. genomen. — Ka 
C. madurensis T. et B. volgt onder inheemsche soorten op Java in de 
nauwste verwantschap met Coffea arahica en C. liherica de tot Hooker’s 
(en ook Froehner in 1898 aangenomen) ondergeslacht Lachnasioma 
Hook. behoorende Coffea densiflora — Lachnasioma densiflora Val.) 
en daarna de Coffea lepidophloia Miq. (= Coffea neurophylla Miq. = 
Coffea glahra Miq. ~ Co/fea teirandra Roxb. = Pmma^oiams alhdifiora 
Thwaites = Pr/5//miomem tetranda Karl. Schümann). De beide laatste 
javaansche „koffie” soorten groeien in het wild in West- Java, terwijl 
eerstgenoemde (C. madurensis) in Oost- en Midden- Java in oorspron- 
kelijken staat voorkomt. - Ottolaxder (Koffiegids 1899 1. c.) wijst er 
op, dat z. i. de mogelijkheid van hybridisatie van Coffea L. met zóó 
bnitengewoon nauw verwante geslachten als Prisrnatomeris en Lach- 
nastoma Korth bestaat en dat proefneming gewen scht is. Onlangs is door 
*) F''edert dit manuscript voor publicatie ingediend was, is deze veronderstelling door microcbe- 
inisch onderzoek van Dr. van Romburgh en Dr. Tromp de Haas [volgens mondelinge mede- 
deeling] bevestigd geworden aan twee zaden van Coffea madurensis Teysm. et Binn, uit Poeger 
afkomstig. 
