Morinda. 
— 193 — 
E,übiaceae. 
exeiuplaar uit Hortus Bog. (iv E 74), verg’e’eken met authentieke exemplaren van M. 
Teymanniana Miq. door Teysmanx in Sumatra verzameld en M. exserta Roxb uit Hort. 
Calc. Zoowel deze als talryke exemplaren door Zollinger, (1 144 Herb. Zoll!) Teysmann 
c a. in Zuid-Celebes verzameld, zijn onderling volkomen identiek en door Hooker onge- 
twijfeld terecht ternggebracht tot M. tinctoria Roxb. van welke soort de bestaande beschrij- 
vingen te wenschen o verlaten. 
Deze soort heeft een zeer groote verspreiding door geheel Zuid-Azië en den Maleischen 
Archipel. Hooker onderscheidt van deze soort een 4-tal variëteiten, die ons op één na 
alle onbekend zijn. Alleen de var. tomentom Hook. is ook door eenige steriele exem- 
plaren in Herb. Kds. van Java vertegenwoordigd (zie hieronder). 
Wij onderzochten slechts bloemknoppen van één enkel exemplaar, en deze bevestigen 
volkomen de meening van Hooker en Trimek, dat deze soort scherp verschilt van M. 
citrifolia L. als welks stamvorm zij door vele schrijvers ten onrechte beschouwd is. 
Do echte stamvorm van de algemeen gecultiveerde M. citrifolia L. is in Herb. Kds. 
van Java in enkele daar wildgroeiende exemplaren vertegenwoordigd (zie beneden). 
Geogr. verpreiding: Buiten Java: „Voor- en Acbter-Indië, Cey- 
lon, Maleische Archipel” (naar Hooker). Op Java: Door Zollinger in 
Këdiri (zonder nadere vindplaaats-oraschrijYing) ontdekt en door Teysmann 
in de res. Bësoeki verzameld. Voorts wildgroeiend op Java teruggevonden 
in de res. Sëmarang bij Këdoengdjati op 150 Meter zeehoogte en in de 
res. Madioen op den voet van het Wilis-gebergte nabij den weg van 
Panaraga naar Poeloeng op 400 Meter zeehoogte. — Uitsluitend in Mid- 
den- en Oost- Java beneden 500 M. verzameld. — Voorkomen: Ver- 
strooid groeiende, nogal zeldzame boom. — Standplaats: Uitsluitend 
op periodiek zeer waterarmen, on vruchtbaren grond ; o a. in de djati- 
wouden van Madioen en Sëmarang. — Bloei-en vruchttijd: In de 
res. Madioen bloemen met vruchten tegelijkertijd aan dezelfden boom 
gevonden in October. In de res. Sëmarang bloemknoppen gevonden in 
Augustus en jonge vruchten in Oct. — December. — G e b r u i k Hout 
niet door de inlanders gebezigd. Schors, enz.: De stamschors en de 
wortelschors worden volgens de inl. gidsen van de afd. Panaraga gebe- 
zigd voor geel verwen van kleederen. Zooals bekend is verft de andere op 
Java voorkomende boomachtige 3Iorinda niet geel maar bruin. — Dit 
opgegeven verschil verdient echter bevestiging. — Niet in cultuur ge- 
zien. — Inlandsche naam: Koedoe-kras, j. bij Këdoengdjati en Pa- 
naraga; een nogal constante naam. — Habitus: In het oogvallend door 
de diep gespleten ruwe schors. De vruchten gelijken veel op de gewone 
Patje, j. of Mengkoedoe, j. (Morinda citrifolia L.), maar de bladeren en 
ook de bloemen [zie boven) zijn zeer verschillend. 
la. Morinda tinctoria Roxb. var. tomentosa Hook. F1. B. I. 
1. c; M, tomentosa Heyne in Roth. Nov. Spec. 147 ; — ilf. Naudia et 
M'. Chacuca Hamilt in Trans. Linn Soc. XIII. 536 ; — M. steno- 
phylla Spr. in Dc l. c; M. angusti(olia Roth, Nov. Sp. 147 non 
Roxb (synonyraa fide Hooker). 
Bladeren van een steriel exemplaar tot 180 mM. lang, bij 75, 
Meded. PI. LIX. 13 
