Rubiaceae. 
— 200 — 
Prismatümeris. 
Aanm. Beschrijving' uitsluitend naar Javaansche exemplaren. 
Geogr. verspreiding: Buiten Java: Tot de nsa:. javanica Yal. 
schijnen, behalve de op Java verzamelde specimina ook eenige (o. a. 
door den heer A. H. Berkhout verzamelde en door Kus. gedetermineerde) 
exemplaren van Bangka te beboeren. — De soort PrUmatomeris alhidifio- 
ra Thwaites (in den ruimsten zin van het woord met inbegrip der 4 
variëteiten van Valeton) is verspreid van den Ilimalaya door Voor- 
Indië tot in Ceylon, Malakka en den Maleischen Archipel (Bangka, 
Borneo en Java). — Op Java: is de variëteit javanica Val. tot dusver 
alleen bekend van één enkele plaats; namelijk: In de residentie Preanger 
bij Takoka (in de Djampangs) op 1200 Meter zeehoogte.— Voorkomen : 
Buitengewoon zeldzame, slechts in een paar individuen verstrooid te mid- 
den van een paar honderd boomspecies, groeiende boomsoort. — Stand- 
plaats: Uitsluitend op constant vochtigen vruchtbaren humeuzen grond 
in schaduwrijk, altijdgroen heterogeen en ook in homogeen oerwoud, dat 
vooral uit Altingia exelsa Nov. bestaat. — BI ad af val: Altijdgroen.— 
De eerste, bijna geopende, groote bloemknop met de eerste rijpe vruchten en 
met eenige kleinere bloemknoppen gevonden in begin Juni 1900; dus 
na de eerste publicatie van Kds. over deze soort in Teysmannia (in 
1899;, waarvoor toen alleen zeer kleine, te jonge bloemknoppen met bla- 
deren zonder vruchten ter beschikking stonden. En de eerste geheel 
geopende bloemen het eerst verzameld einde Juni 1901, dus na de 2e 
publicatie over deze javaansche soort, namelijk door Valetox in het 
Bulletin de 1’institut botanique de Buitenzorg No. VIII (hetwelk reeds 
2 Juni 1901 uitgegeven werd'. Zeer jonge bloemknoppen werden o. a. 
verzameld in October en jonge vruchten o. a. in April. — De onderzochte 
javaansche boomen droegen slechts zeer enkele vruchten en slechts een 
relatief klein aantal bloemknoppen.— Gebruik: 7/oi^i-eigenschappen on- 
bekend. Schots.; enz.: geen nut bekend. — Cultuur: In 1900 een jonge 
plant uit Takoka in den cultuurtuin van Hort. Bogor ingevoerd. Elders 
niet in cultuur gezien. Proefnemingen met hybridisatie van op Java 
gecultiveerde afrikaansche koffiesoorten zijn zoover bekend nog niet geno- 
men, maar aan te bevelen met het oog op de nauwe verwantschap van 
het geslacht Prismatomeris Tnw. met Coffea L. (immers is deze soort 
door Mfquel onder drie verschillende soortnamen als een Coffea beschre- 
ven en is dit ook reeds door Roxburgh gedaan toen hij zijn Coffea te- 
trandra beschreef) ook al blijft de kans van slagen van dezen hybridisa- 
tieproef onzeker. Vergelijk o. a. over dit onderwerp eene verhandeling van 
Ottolander in de Koffiegids van 1899. — Inlandsche naam: Ki-kbpi- 
lalaki, s. bij Takoka, een locale ook, soms voor een paar andere soorten 
gebezigde naam. Aan vele inlanders bij name geheel onbekend. De 
tweede bijvoeging lalaki dient ter onderscheiding van deze soort van de ook 
bij Takoka wildgroeiende Ki-kbpi^ s., dat is de op Koffie gelijkende soort 
en daarmede wordt dan bedoeld de Lachnastoma densiflora Val. =r Coffea 
densiflora Bl., waarover hieronder gedetailleerd door ons gehandeld 
wordt. — Habitus: Zeer weinig in het oogvallend, tenzij door de af- 
schilferende zeer bleekbruine, dunne, schors. De bloemen zijn wit, bij- 
zonder lang en dun gesteeld. De vruchten zwart. 
Prismatomeris albidiflora Tnw. var. javanica Valetox. — Arhor parva. 
Ramuli teiragoni cortice laevi pallide-ochraceo desquamante^ nodis incras- 
