Sapküsma. 
217 
Rubiaceae. 
zameld. — Gebruik: Gekeusde twijgen door Soendaneezen in Z. \V. 
Banten soms in inlandsche medicijnen vermengd. — Niet voor cultuur 
aan te bevelen. — Inlandsche naam: Kahitoetan^ s bij Tjampea en in 
Z. \V. Bantën of ook Kashnhoekan, s. — Bij Pandanaroem Semhoekan^']. — 
Deze namen ook voor een paar andere stinkende Rubiaceen gebezigd. 
De eerstgenoemde naam duidt op den doordringenden aan faeces-reuk 
herinnerenden stank, die alle deelen, bij snijden of fijnwrijven versprei- 
den. — Habitus: zeer weinig in het oogvallend, maar bij het afsnijden 
van de takken of van den stam stinkt de plant zóó, dat men alleen op 
den reuk af deze soort gemakkelijk ontdekken kan, ofschoon men er nog 
eenige Meters van verwijderd is. 
Saprosma arboreum Bl. Arhor parva vel frutex arhorescens. Ranmli 
teretes^ graciles^ cortice pallide ochraceo nitidulo, ulthni herhacei compressi 
suhangulati. Stipulae parvae ovatae suhulatae deciduae, Folia longiter pe- 
tiolata^ elliptica vel elliptico-ohlonga longe nunc suhfalcatim acute acuminata^ 
basi attenuata chartacea, glaherrime in sicco griseo-vel fusculo-viridula^ 
nervis lateralihus utringue 5—8^ quorum infimus basi marginalis tenuior^ 
patule-arcuatis laxe veno^o-reticulatis. Folia vulgo loOjOO — lOOjéö niM. 
longa, petioli 20—10 mM. longa^ antice plano-canaliculati^ in sicco nigres- 
centes^ articulatim inserti. Flores ierminales pauci {2—4), inter folia superna 
sessiles, stipulis pallidis late ovatis ciispidatis dense imbricatim confertis et 
bracteis (fide Miqiiel) linearibus subciliatis involucrati. Cahjcis glabri 
dentes 4 subpuberi, corollae laciniae oblongae; filamenta filiformia. Drupae 
subglobosae vulgo terminales soUtariae, raro geminae calycis limbo coro- 
natae, nigrescentes. 
3. Saprosma fruticosum Bl. Bijdragen p. 957 ; Dc. Prodr. IV p. 
493, Miq. pi. I. B. II. p. 303 ; Annales Lugd. Bat. IV. p. 259. — 
S. dispar Hassk. in Flora 1845. 
„Bladeren kort of nogal kort middelraatig-gesteeld naar 
den voet toe versmald, smal-elliptisch of langwerpig fo min of 
meer lancetvormig-langwerpig, aan den top scheef-lang-toegespitst, 
aan de onderzijde in de oksels der nerven meestal met een 
kleine opening en met fijne borstelharen, 50 — 140 millim lang. 
Bloemen dicht opeengedrongen, meestal eindelingsch”. (Naar 
Miqüel). 
Heester, soms boomheester tot 4 Meter hoog bij 8 cM. stammid- 
dellijn. Stam nogal krom en rijk vertakt. Bladeren dun-leer- 
