Litsae. 
141 
Lauraceak. 
in knop met een spits-eivormig afvallend schutblad aan den voet, 
open ongev. 15 niM. breed, met 4 omwindselbladercn en 5 — 7 
kort-gcsteeldc, met het steeltje + 8 mM. lange, bloemen. Bloemen 
t IV Geslacht ig ; bloemdckslippen 5 — 8, meest 6 —7, meeldraden 14 — 16, 
met behaarde helmdradcn, de buitenste G — 8 zonder klieren, alle 
naar binnen openspringend. Stamper korter dan de meeldraden 
met 2— 3-lobbigen stempel. Vrucht afgeplat-bolvormig, 35 — 45 
mM. breed, 25 — 30-hoog, op de zeer verdikte van boven nagenoeg 
vlakke kegel vormige, 20 — 25 mM. breede en lange vruchtsteeltjcs 
rustende en met kleine weinig verdikte hoofdstelen. 
Kleine boom H = 20 M. D zzr 42 cM. ; meestal kleiner (een 30 
jarige boom bij Pangentjóngan 13 M., D 55 cM.). — Stam krom, 
kroon nogal dicht; schors 10 mM. dik, donkeraschgrijs midden 
aschkleurig, van binnen vuilwit, smakeloos, iets slijmerig zwak aro- 
matisch. Bladeren donkergroen, onder blauwgrijs jonge bladeren 
geheel bleek geelgroen, zijdeachtig. Jonge vruchten wit. 
Aamn. Beschrijving naar eeiiige meest van gecultiveerde hoornen afkomstige exem- 
plaren van Ilerb. Kds., gedetermineerd naar de authentieke Litsea sehifera Bl. Volgens 
den Index Kewensis (Dl. iii p. 101) Litsea Tetranthera (Mirbel) Ters syn. ii 4 (d. i. 
Tetrantliera laurifolia Jacquin), welke soort volgens alle andere auteurs (en in Dl. iv 
blz. 1052 ook volgens den Ind. Kewensis zelf)! niet hierbij behoort, maar met Litsea 
sehifera Pers Litsea cliinensis Lam (zie boven) synoniem is. Wij hebben noch het 
werk van Jacquix, noch dat van Mirbel kunnen raadplegen, maar ofschoon de opgave 
in den Index Kewensis in zeker opzicht gesteund wordt door een mededeeling van IIooker, 
dat de afbeelding van Jacquin niet aan L. sehifera Pers (=: L chinensis Lam) beant- 
wordt, veronderstellen wij toch dat deze opgave op een vergissing berust, on houden wij 
ons aan den naam van Blume. Door Pax in nat. ptizfam. wmrdt de naam L. sehifera 
Bl. gehandhaafd. Hot vaderland van de door ons beschreven soort is nog onbekend, 
daar zij op Java tot dusver niet ia wilden staat is waargenomen. Echter is bij één der 
exemplaren van Ilerb. Kds, 33887 ^ aangeteekend, „oerwoud”. Zooals reeds door IIass- 
KARL 1. c. is vermeld, zijn de bloemen dezer soort altijd tweeslachtig en vruchtbaar het- 
geen ook bij andere soorten van Litsea somtijds het geval is (zie o. a. bij L. diversifolia). 
Geogr. verspreiding: Buiten Java: „Nilgherries” volgens Wigiit 
(dit wordt door Hooker in twijfel getrokken). Op Java: gecultiveerd 
o. a. bij Pangentjóngan; één exemplaar in Ilerb. Kds. zou bij Pringamba 
in het oerwoud zijn verzameld. (33887 |3); bij Palaboehanratoe zou de 
soort volgens aant. bij 15728 (3 vrij algemeen voorkomen (vermoedelijk 
gecultiveerd). — Voorkomen en standplaats: bij Palaboehan op 
roode met zand vermengde kleigrond. Bloeitijd Juli. Kijpe vruchten 
in Januari, doch ook in Juni verzameld. — Gebruik: Hout niet ge- 
bruikt. Vruchten gegeten. — Cultuur: in de meeste desa’s in de Pre- 
anger uit zaad gekweekt. — Inl. namen: Tanghalak s. vaste naam, 
