Cyrtandka. 
— 43 — 
Gesneriaceae. 
matigen zoom. Twee vruchtbare meeldraden (de voorste) met op 
of boven het midden der bloemkroon ingeplante eii gewoonlijk sterk 
gekromde of knievormig-gebogen helmdraden, en naar elkaar toege- 
bogen of saamgekleefde helmknoppen dikwijls met een uitstekende 
punt aan het helmbindsel. Staminodien 2 — 3. Schijf ringvormig of 
eenzijdig. Eierstok eivormig of langwerpig, kaal tot langharig. 
Stempel meer of minder 2-lobbig. Zaaddragers tot het midden van 
den eierstok inspringend, van daar achterom-gekruld. Vrucht niet 
openspringend, min of meer besachtig, langwerpig tot lijnvormig. 
Zaden zeer klein talrijk, ellipsvorraig, glad pf gestipt. 
Heesters of halfheesters, zelden kleine boomen. Bladeren over- 
staand, dikwijls zeer ongelijk, het kleinste dikwijls rudimentair of 
geheel ontbrekend. Bloeiwijzen okselstandig, duidelijk bijscherm- 
achtig, met of zonder gemeenschappelijken steel, dichtbloemig of tot 
een enkele bloem gereduceerd, dikwijls door groote schutbladen 
ingesloten ; soms aan bladlooze knoopen onder aan den stengel of 
zelfs aan den wortel ontspringend. 
Aantal soorten 1(37, in Malakka, de Maleische Archipel, Philippijnen 
en Polynesië. 
Voor Java worden door Olakke 28 of 29 soorten met nog eenige 
variëteiten opgenoemd. Van deze is er ëën : C. arhorescens Bl. die door 
Miquel (F. J. B. II p. 745) op autoriteit van de Vriese (Plantae Indiae 
Bat. Or. quas exploravit Reixwardt ]). 15) als voorzien van een boom- 
of lieesteraclitigen stengel wordt o})gegeven (volgens een exemplaar 
van Ternate) Volgens Blume zelf (Bjjdr. 773), wiens heselirijving ook 
door Clarke wordt aangenomen, is de stengel (bij de oorspronkelijk 
op Java (Tjiandjoeij gevonden exemplaren) vierkant en opgericlit (dus 
niet boomaclitig ?). Deze soort schijnt dus niet tot de Javaansclie boom- 
soorten te beliooren en schijnt tot dusver ook in Herb. Kds. te ontbreken. 
Daarentegen komt in Herb. Kds. ééne soort voor vroeger reeds door 
ZoLLixoER op Java gevonden (Ilerb. Zoel. 2196 in 8yst verz. 1854, 3. 
p. 55) die soms min of meer boomaclitig wordt en die volgens Clarke 1. c. 
behoort tot C. nmeata Bl. door Blume alleen in de Molukken verzameld 
en door Blume als niet boomachtig, maar als een halve heester wordt 
aangednid. Wij geven van deze soort hieronder een nieuwe lieschrijving. 
Cyrtandra, Forst. — Calyx liher, tubulosus ovoideus campanulatus v, 
demum roiato-expansus^ h^'eviter vel alte 5-fidus v. sub-5-partitus. Corollae 
tubus cylindraceus v, superm ampliatas^ rectus v. mcurvus^ calyce brevior 
vel exsertus^ basi subaequalis; limbus sub-2-labiatus^ labio postico longiore 
3-lobOj lohis omnibus rotundatis patentibiis^ vel suhreyularis. Stamina per- 
