Stryciinos. 
— 67 — 
Loganiaceaë. 
meer elliptisch. Bloemkroon 12 mM. lang, Hu weelachtig. Bessen 
kleiner dan bij het type. 
Aanm. Bovenslaande beschrijving der vorm depaujieraia Miq. verkort overgenomen. 
Geogi*. verspreiding: Bulten Java: Door onzekere synonymie 
onzeker. Oj) Jav(t : Miquel 1. c. p. 37 vermeldt deze noviw {depauperata 
j\IiQ.) alleen voor Blambangan (afd. Banjoewangi res. Bësoeki in Oost- 
Java) op grond van door IloKsriELD (dus thans ruim 3/4 eeuw geleden) 
verzameld materiaal. — Voor Stnj(‘h)U)s Ugusfrhia Be., welke soort volgens 
Miqetee synoniem zoude zijn met zijne forma depauperata Miq., is het 
volgende betreftende de geographische verspreiding aan Teysmanx’s Verslag 
over een in 1854 in Oost-Java gemaakte reis ontleend: Teysmajnn in 
Natuurk. Tijdschr. van Nederl. Indië Dl. XI bladz. 84 en 85 (op de 
terugreis van Banjoewangi naar Badjoelmati nabij de post AVatoedodol 
op 24 September 1854): „Op dezen weg vond ik een struik van 
ligusfrina {hidara paliit of l'ajoe oelar^ enz.), die bijna bladerloos, doch 
met oranjekleurige rijpe vruchten beladen Avas. De meesten waren 
evenwel ledig en waarschijnlijk om haar vleezig gedeelte waarin de 
zaden zijn opgesloten, door vogels of kleine viervoetige dieren (loAvaks) 
verteerd. Ik vond ecliter nog een genoegzaam getal voor mijne ver- 
zameling, en nam ook een gedeelte van den een’ arm dikken stam mede 
om als geneesmiddel te gebruiken. Deze heester schijnt bij voorkeur 
in drooge rotsachtige streken te groeien en zich niet verre van de kusten 
te verwijderen. Op Bali groeit hij waarschijnlijk op dergelijke gronden, 
dewijl men mij van Kaliboeboek de dikke Avortels van dezen heester 
bragt, terwijl men het hout had weggesmeten, wellicht niet Avetende, 
dat dit dezelfde eigenschappen bezit als de Avortels”. (Aldus Teysaiany. 1. c.). 
In het geciteerde (Dl. XI) van het Xatuurk. Tijdschr. van Xederl. Indië 
schrijft Teysmann (op pag. 64 van een separaatafdruk) naar aanleiding 
van zijne reis op 19 Augustus 1854 het volgende: „Op dezen weg 
bracht men ons bij een struik van Strgchnos T leute Be. (Tjetek), hoogst- 
Avaarschijnljjk de meest giftige plant of klimmende heester, die Java 
oplevert. Hij zag er zeer gehavend uit, zoodat het schijnt, dat de in- 
landers er nog Avel eens gebruik van maken, lietAvelk zij ecliter bepaald 
ontkenden.” (Teysmann. 1. c.). — Ook in deze beide citaten is dus geen 
sprake van een boomaclitige javaansche Strgchnos evenmin van S. nux- 
vomica Ltny. — En het in 1856 door Miquel in El. Ind. Bat. II p. 378 
voor Java vermelde oorspronkelijke voorkomen \iin Strychnos nux-vomiea 
Linn. berust blijkbaar alleen op een herbarium-specimen, dat door Horsfield 
in Blambangan (afdeeling BanjoeAvangi) verzameld zoude zijn. Maar in 
Horsfield Plantae javanicae rariores is deze soort niet vermeld. En in 
Blume’s Rumphia acht Beume (in 1835) Avel is Avaar het oorspronkelijke 
voorkomen „op kalkrotsen aan het strand” ook op Java, speciaal in Oost- 
Java niogelijk (zoomede op Madoera en in de Molukken), maar hij zegt 
uitdrukkelijk (in lliimphia Deel I p. 1. c.) dat hij nooit een van Java 
afkomstig herbarium-specimen gezien heeft van Strgchnos llgustrlna Be. 
(die algemeen synoniem geacht Avordt met Strychnos nux-vomica Linn.) 
Het voorkomen op Java voor nux-vomica Linn. is dus volgens Beume 
terecht niet boven eiken tAvijfel verheA^en. — Gebruik. Volgens Teysmann 
l. c. het hout als geneesmiddel gebezigd. EveiiAvel vermeldt Teysmann 
