Sapindus. 
151 — 
Sapindaceae. 
terminale pluimen vereenigd die korter zijn dan de bladeren, sterk 
vertakt. Bloemen in trosachtige bijschermpjes + 5 mM. lang, 
onregelmatig, kort-gesteeld met smalle kleine schutblaadjes. Kelk- 
bladen 5, zeer ongelijk, bloembladen 4, langer dan de kelkbladen, 
met de dichtbehaarde randen samenhangend, met een enkelvoudige 
groote schub met wolligen rand ; meeldraden iets uitstekend met 
behaarde helmdradeu; schijf halvemaan vormig onbehaard, eierstok 
onbehaard. Vruchten meestal door mislukking éénkluizig ongev. 
25 mM. in doorsnede, onbehaard; zaad huid zeer hard. 
Woudreus. Kruinhoogte tot 42 Meter bij 1 Meter stammiddelijn 
op borsthoogte. Stam meestal zuilvormig en zonder wortellijsten. 
Kroon dicht, hoog-aangezet. Takken gewoon. Schors buiten 
grauw, met waterachtig sap. Bladeren fraai nogal lichtgroen. 
Aanm. Beschrijving hoofdzAkelijk naar eenige exemplaren van Hcrb. Kds. van Java. 
Geogr. verspreiding: Buiten Java: In Malakka en Cochinchina 
inheemsch. Gecultiveerd in Ceylon en ook gekweekt op de Seychellen, 
(volgens Hooker 1. c.). Volgens Miqüel 1. c.: Cochinchina, Philippijnen en 
Soenda-eilanden. Op Java: Tot dusver (in Ilerh. Kns.) op de volgende 
plaatsen wildgroeiend verzameld. In de res. Kedoe op den G. Andong 
bij Pagërgoenoeng op 1200 M. zeehoogte. In de res. Semarang bij Sepa- 
koeng op den G. Tëlemaja op 1200 M. In de res. Madioen op den G. 
Wilis boven Kgëbël tusschen 1400 M. en 1500 M. en op den G. Pandan 
bij Klangoen boven Saradan op 500 M. In de res. Këdiri boven Ga- 
doengan-Pare op den voet van den G. Kloet op 500. M. zeehoogte. In 
de res. Prabalingga bij Wadëran op den Zuid-Smeroe op ongeveer 800 
M. zeeh. In de res. Bësoeld op het Eahoen-Idjen-gebergte : 1) op 450 
M. hij Litjin en op 1150 M. op het Idjenplateau bij bivak Simpol (beide 
in de afd. Banjoewangi), 2) bij Simpolan-Tjoramanis in de afd. Djëmhër 
op 700 M. en 900 M. en 3) bij Pantjoer (in de afd. Panaroekan) op 1000 
M zeehoogte. — Voorkomen: In sommige bergstreken o. a. in het nu 
grootendels voor cultuur verwoeste hosch Simpol op het Idjen-plateau 
groeide in November 1893 deze soort zeer veelvuldig; ook in de bosschen 
bij Simpolan-Tjoramanis (op den Z. W. Rahoen) komt deze soort alge- 
meen voor. Een ook niet zeldzaam in vele andere bergwouden. Nooit 
echter gezelliggroeiend. — Standplaats: In altijdgroene heterogene 
hoogstammige oerwouden der lagere bergstreken, waar de oostmoesson 
nog meer of minder duidelijk merkbaar is. Echter in de djatiwouden 
niet wildgroeiend. Niet aan het strand. Nog niet in de constant zeer 
vochtige bosschen van Bantën en Preanger wild gevonden. — Bladaf- 
V a 1 : Altijdgroen. — B 1 o e i- en v r u c h 1 1 ij d : Rijpe vruchten verzameld 
in Mei en Juni en bloemen met vruchten in November. Rijk vruchtdra- 
gend. — Gebruik: Hoiit : volgens de inlanders wel zeer hard, maar toch 
spoedig door insecten vernield. Ofschoon in groote afmetingen te krijgen 
niet voor huishouw gebezigd. Schors, enz.: Het gebruik der vruchten 
als surrogaat voor zeep, o. a. als middel om kleederen en om het haar 
