SCHLEICIIERA. 
179 — 
Sapindaceae. 
Klangoen op den Gr. Pandan. In de res. Besoeki l)ij Poeger op 5 M. 
en 8ü M. zeelioogte en ylak naby het strand op 0 M. zeeli. ; in de afd. 
Banjoewangi bij Gradjagan en bij Këbanian (in het district Kagadjampi) 
op 25 M. zeeli. en< bij Badjoelmati in het district Kota-Banjoewangi ; in 
de afd. Panaroekan bij Batalingga beneden Pantjoer op ongeveer 300 M. en 
500 M. zeelioogte. — Voorkomen en Standplaats: In de meeste 
djatiwouden zeer algemeen voorkomend. Men vindt haar bijna altijd te 
zamen met Tectona (jrandis l. (d. w. z. waar die soort in het wild op 
Java groeit). En bijna overal waar Tectona zich niet wildgroeiend 
(zonder eultimrhnlp) kan staande houden ontbreekt ook Schleichera. Beide 
soorten schijnen dus bijna gelijksoortige eischen te stellen voor klimaat 
en grond. — Schleichera trijuga is tot dusver op Java alleen beneden 
1000 M. zeelioogte bekend en komt daar in hoofdzaak alleen beneden 
600 Meter voor; in de residentie Preanger zelfs niet boven 200 M. zee- 
hoogte. Bij voorkeur op periodiek zeer sterk uitdrogende gronden, el- 
ders meestal door andere soorten verdrongen. — Bladafval: Geheel 
loofverliezend, maar veelal slechts enkele dagen kaal. Met jong loof ge- 
tooid vormt deze boomsoort een sieraad der djatiwouden. — Bloei- en 
vrucht tijd: Bloemen verzameld bij Tomo in Juli in Pekalongan in 
Aug., Oct. ; in de res. Besoeki in October en November; enz. Vruchten 
verzameld in Tegal in Sept. ; in res. Pekalongan in Sept. ; in de res. Senia- 
rang in October (rijp) ; in de res. Besoeki in Oct. en Januari, enz. Zeer rijk 
bloeiend en ook rijk vruchtdragend. — Gebruik: Hout op al de boven 
vermelde groeiplaatsen boven de meeste andere soorten voor het maken 
van houtskool gebezigd en in het groot voor de locale markt geproduceerd. 
Het hout soms ook, maar op Java zelden, voor andere doeleinden gebruikt. 
Voor timmerhout meestal te krom en volgens sommige inlanders, niette- 
genstaande de groote hardheid, ook te weinig duurzaam. Schors enz. De 
jonge bladeren dienen in afgelegen arme binnenlanden soms gekookt voor 
groente bij de rijst en de zuursmakende jonge vruchten rauw soms gege- 
ten. Uit de rijpe vruchten, welke bij Kédoengdjati in Semarang Ketja- 
tjil, j. heeten, wordt een olie verkregen, die in loco hoog geroemd wordt 
voor uitwendige medicijn tegen sommige huidziekten (schurft) en wonden. 
Inwendig (bijv. vermengd met klapperolie als braadolie) gebruikt zoude 
volgens mededeeling van inlanders de olie van Schleichera echter duize- 
ligheid en buikloop veroorzaken. Volgens Dr. Matthes (Bijdr. taal, land 
en volk 3e série vii blz. 31 zie vooral ook Encyclopaedie van Ned.-Indië dl. 
11 blz. 451) is de „echte” beroemde Makasser-olie de olie uit de zaden dezer 
boomsoort. Cultuur: Hier en daar door het Boschwezen soms (maar 
zelden) als „Mischholzart” met djati geplant. In den cultuurtuin Tji- 
keumeuh van ’s Lands Plantentuin te Buitenzorg bevindt zich nog sedert 
eenige tientallen jaren een aanplant dezer boomsoort, vermoedelijk om 
de oliehoudende zaden. Deze laatste kunnen evenwel zeer gemakkelijk 
elk jaar in groote hoeveelheden tegen geringen prijs in de meeste djati- 
boschstreken van Java gekocht worden. Voorloopig de cultuur niet 
speciaal aan te bevelen. — Inlandsche namen: In geheel Java con- 
stant en met uitsluiting van alle andere boomsoorten : Kesamhi^ j. s. 
soms ook bijv. bjj Klangoen (Madioen) Sanihij j. — Bij Kédoengdjati 
worden de exemplaren met bijzonder kleine vruchten Kësamhi-krikil^ j. 
genoemd en duidt men de vruchten van Kësambij j. met een afzonder- 
lijken naam aan namelijk met: j. (zie hierboven). — ■Habitus: 
Alleen sterk in het oogvallend, wanneer de boom met nieuw loof prijkt. 
