Nepiielium. 
187 — 
Sapindaceae. 
gewoon. Schors buiten donkergrauw. Bladeren boven donker- 
groen-glimmend. Vruchten rijp buiten fraai scharlakenrood of 
purpurrood of rood in andere schakeeringen. Arillus wit, sappig, 
meer of minder zuursmakend ; in smaak zeer verschillende bij de 
verschillende cultuur- variëteiten ; bij de wilde zeer zuur smakende. 
Aanm. Beschrijving nnar herbariumexemplaren van Mus. Hort. Bogor en naar bla- 
deren van een bij Palaboeban verzameld wildgroeiend exemplaar van Herb. Kds. * 
Door Hasskarl worden van deze soort niet minder dan l5 cultuur- variëteiten met de 
inlandsche namen opgesomd. Van deze moet echter voor het minst één geschrapt wor- 
den nl., de Ramhntan lengsar. dit is zonder twijfel de soort, die door Blume als N. 
jnglandifolinni Bl. is beschreven (zie beneden). Onder de vele cultuur-variëteiten van 
Neph. lappaceum L. wordt er één in het bijzonder door Blume vermeld en als N. hipjja- 
ceum var. gïahrnm Blume onderscheiden. Deze cultuur-variëteit vertoont allerlei over- 
gangen tot N. lappaceum Linn en is door Radlkofer waarschijnlijk ten onrechte 
vereenigd met Maingagi Hierr, een wildgroeiende soort van Malacca en Bangka (zie 
hierover Kixg 1 c.), die kleine gladde éénlobbige vruchten draagt. *) 
Geogr. verspreiding enz.: Buiten Java: Malakka, wild en ge- 
kweekt. Niet op de Andaman-eilanden waargenomen (volgens Kixo) Sii- 
matra, en andere eilanden van den Maleischen Archipel of alleen ge- 
kweekt of gekweekt en wildgroeiend. — Op Java: Wildgroeiend (of? 
verwilderd) tot dusver slechts op één punt verzameld : bij Palaboehan- 
ratoe in Ziiid-Preanger op ongeveer 100 M. zeelioogte in altijdgroene, 
heterogene, schaduwrijke oerwouden op vruchtbaren constant vochtigen 
grond. — B 1 a d a f V a 1 : Altijdgroen. — B 1 o e i- en v r u c h 1 1 ij d : Veelal 
bloeiend in einde oostmoesson (o. a. in September) en rijpe vruchten in 
den westmoesson. Zeer rijk vruchtdragend. — Gebruik: Hout zelden 
gebezigd, om reden de boom om de vruchten zelden gekapt wordt. Schors^ 
enz: De arillus (zaadrok) der rijpe vruchten rauw als ooft algemeen 
op de markten te koop. Zie over dit onderwerp en over de variëteiten 
van NejjlieUiim lappaceum en van andere Nephelium-'&ooYiew de vele be- 
langrijke gegevens reeds thans door den Heer Wigman en anderen ge- 
publiceerd in de publicaties der „Vereeniging tot bevordering van den 
ooftteelt in Nederlandscli-Indië” o. a. in de door die Vereeniging uit- 
gegeven Jaarboekjes en ook in het tijdschrift Teysmannia. — Cultuur: 
In bijna alle dorpen van Java, vooral in West- Java in tuinen van in- 
landers gekweekt om de vruchten. — Inlandsche namen: Ramhoetan^ 
s. j. ml., waarbij voor de verschillende cultuurvormen en cultuur-va- 
riëteiten een of meer inlandsche namen bijgevoegd worden. Zie o. a. 
de publicaties der „Vereeniging tot de bevordering tot den ooftteelt in 
N.-I.”. Enkele combinaties van het woord Ramhoetan met een tweeden 
inlandschen naam beantwoorden echter niet aan deze species, maar aan 
een of meer geheel verschillende species (zie o. a. hierboven onze aan- 
merking over Irine integerrima IIassk. non Blume = Nephelium juglan- 
dlfolmm Bl. — Habitus: In den vruchttijd een sieraad der dorps- 
boschjes; dan trekt deze vruchtboom reeds van verre de aandacht door 
de tallooze scharlaken, lang-gestekelde eigroote vruchten, waarvan het 
rood dan fraai afsteekt tegen het donkergroen van den boomkroon. 
*) Zie hierover en over eenige andere synoniemen der Sapindaceae Valeton in Bulletin de 1’Inst. 
Bot. de Buitenzorg No. xii (1902). 
