Sapindaceae. 
— 198 — 
POMETIA. 
eilanden, enz. zijn de bladeren veel kleiner, de twee onderste bladjukken niet dicht bij- 
een geplaatst, de steunbladachtige schutbladen ontbreken; de bloembladen zijn kleiner en 
aan beide zijden behaard, de kelkslippen langer. Door al deze kenmerken naderen deze 
exemplaren tot de volgende soort: P. tomentosa, waarmede zij door Hiern en Kurz 
(echter naar onze meening ten onrechte) vereenigd waren. 
Geogr. verspreiding: Buiten Java: Terwijl liet type dezer soort 
in den Maleischen Archipel, Nieuw-Giiinea en de Zuidzee-eilanden voor- 
komt, is de variëteit javanïca K. et V. tot dusver nog niet met zeker- 
heid buiten Java geconstateerd. Op Java: Tot dusver de variëteit ja- 
vanica K. et V. alleen in West-Java en in het westelijke deel van Mid- 
den- Java, terwijl P. ])innata var. javanica K. et V. verder oostwaarts 
vervangen schijnt te worden door P. tomentosa Teysm. et Binn. Tot dus- 
ver de var. javanica K. et Y. (van P. pinnata Forst.) op de volgende 
plaatsen verzameld: In Z. W. Banten bij pasanggrahan Tjëmara op 
ongeveer 50 M. zeehoogte. In de res. Batavia bjj Dépok op 150 M. 
zeehoogte. In de Preanger bij Palaboehanratoe op ongeveer 100 M, 
zeehoogte en bij Sangrawa in Djampang-koelon 400 M. zeehoogte In 
de res. Banjoemas op het Midangan-gebergte op 900 M. zeehoogte en 
bij Tjilatjap op Noesakambangan op ongeveer 30 M. zeehoogte. In de 
res. Pëkalongan bij Soebah op ongeveer 100 M. zeehoogte. — Voor- 
komen: Nooit gezellig groeiend. — Standplaats: Bij voorkeur aan 
de oevers van constant waterhoudende beken en rivieren en aan bron- 
nen. Bijna uitsluitend in altijdgroene hoogstammige heterogene oer- 
bosschen, hoogst zelden ook in de djatiwouden, en in dit laatste geval 
dan uitsluitend in constant waterhoudende ravijnen of bronnen. Nooit op 
periodiek sterk uitdrogende gronden. Nooit aan het strand. Uitsluitend 
beneden 1200 M. zeehoogte. — Bladafval: Nooit geheel bladerloos 
gezien. Met jong loof gesierd trekt deze boom reeds in de verte de 
aandacht door de groote fraai purper-bruine of roodbruine kleur der 
jonge bladeren. — (iebruik: Hout: volgens vele inlanders bruikbaar 
voor huishouw en soms ook voor rijstblokken; maar niet duurzaam ge- 
acht. Schors enz.: geen nut aan de inlandsche gidsen bekend. — Niet 
in cultuur gezien buiten Hort. Bogor. Bij reboisatie met het oog op 
irrigatie ter proefneming bij bronneninAYest-Javaalthansaanbevolen.— 
Inlandsche namen: In geheel West- Java constant Lengsir.^ s. of 
ook Leungsir^ s. In de res. Pëkalongan en Banjoemas vrij constant : 
Kajoe-sapi, j. of soms alleen Sapi, j. Deze laatste naam heeft betrekking 
op de geelbruine kleur van den stam, welke kleur aan de kleur van 
sommige sapi’s (javaansche koeien) herinnert. — II a b i t u s : Gedurende 
den tijd, dat deze plant jong loof draagt, reeds van ver in het oogval- 
lende door de fraai purper roodbruine kleur van de jonge bladeren, 
welke deze kleur ook nog hebben, wanneer zij reeds bijna de grootte 
van volwassen bladeren bereikt hebben. 
Pometia pinnata var. javanica K. et V. — Arhor alta. Ramuli ultimi 
rufescentes cum foliis novis paree tomentosi. Folia plerumgue 7 — 9-(usque 
ad ll-jjuga, rhachi 800—600 mM. longo^ glahrescente. Foliola magna 
suhoppositaj deorsum decrescentia, infima ad basin rhaclieos sessilia, 25— 
50 mM. longaj cordato-orbicularia ramulos stipularum instar amplectentia^ 
