Canangium. 
— 281 
Anonaceae. 
nen geelachtig groen. Bloembladen buiten en binnen geel. Helm- 
draad vuil wit. Helmknop bleekgeel. Stampers groenachtig. Jonge 
vruchten groen. 
Aanm. Beschryving naar talrijke exemplaren van Herb. Kds. De beharing der bla- 
deren variëert eenigszins, soms zelfs bij dezelfde plant. Bij een aantal exemplaren 
meest van Midden-Java zijn de bladeren geheel fluweelachtig van onderen. Daar van 
deze vorm nergens in de literatuur (ook niet door Miquel) is melding-gemaakt, kan er 
geen twijfel zijn of dit is de door Miquel in 1866 naar een steriel exemplaar uit do 
Molukken in de Annales Mus. Lugd. Bat. beschreven TJvaria? Miq , waarvan 
de beschrijving volmaakt overeenkomt, en die eerst, in Flora I. B., door Miquel als syno- 
niem bij Cananga odorata Hook. et Thoms. was gebracht. 
Greogr. verspreiding: Op Java: G-eheel Java beneden 1200 M. 
zeehoogte, van Banten tot in Banjoewangi op talrijke plaatsen verzameld, 
o. a. het type: Bij Tjemara in Z. W. Banten op 20'J M. zeehoogte niet 
zeldzaam. Bij Palaboehanratoe in de Preanger op 100 M. zeeh. Bij Soebah 
in Pëkalongan op 100 M. zeeh. Bij Tjilatjap op Noesakambangan op 25 
M. Bij Këdoengdjati in Sëmarang op 150 M. Bij Pare in Këdiri op 300 
M. Bij Pringamba in Banjoenias op 1000 M. In het Zuider-gebergte van 
Malang (Pasoeroehan) op 300 M. bij Sënggard. Bij Poegër in Z. Bësoeki 
op 50 M. zeeh. In Banjoewangi bij Ragadjampi op 40 M. zeehoogte. 
Buiten Java: Filippijnen, Achter-Indië (Tenasserim), Duitsch Meuw-Gui- 
nea, Australië, Polynezië, Maleische Archipel (o. a. Molukken, N. O. Celebes). 
(Naar de literatuur en de collecties van Mus. Hort. Bogoïj. — Volgens 
Hook. F. en Thomson 1. c. algemeen gecultiveerd in Indië. — Voorko- 
men: Nooit gezelliggroeiend, maar niet zelden een vrij groot aantal 
individuen in hetzelfde bosch. — Standplaats: Een groot aanpas- 
singsvermogen aan licht, voclitigheid, enz. Zoowel in hoogstammige al- 
tijdgroene, schaduwrijke zeer heterogene oerwouden op constant vochtigen, 
zeer vruchtbaren grond als op periodiek min of meer droge en minder 
vruchtbare gronden in djatibosschen. Zoovel in de heete laagvlakte als 
in de lagere bergstreken, echter niet aan het strand. — Blad afval: 
Altijdgroen. — B 1 o e i- en v r u c h 1 1 ij d : In Januari en Aug. bloemen 
en vruchten verzameld. — Gebruik: Hout ofschoon in groote afme- 
tingen te krijgen als zeer weinig duurzaam niet voor huishouw gebezigd. 
Schors, enz. De buitengemeen sterk welriekende bloemen zijn op bijna 
alle inlandsche markten te koop en de uit deze bereide Cananga-olie 
wordt sedert eenige jaren in kleine hoeveelheden uit Java (en ook uit 
de Filippijnen) naar Europa uitgevoerd. — In de binnenlanden der Mi- 
nahasa dient de opgerolde bast als bergplaats voor jachtnetten, enz. — 
Inlandsche namen: In Bantën bij Tjëniara, in de Preanger bij 
Tjëmara, en bij Batavia Kananga (s.) (ni. 1.). Bij Tjilatjap, bij Soebah, in 
Këdiri, enz. constant Kenanga (j.) oï Kemhang-kenanga (j.). De laatste 
naam, welke op de fraaie bloemen (Këmbang) duidt, mag niet verward 
worden met een kostbare timmerhoutsoort, welke in vele streken van 
Midden- en Oost-Java Kajoe-kemhang (j.) of Kadjeng-sekar (Hoogjavaansch) 
heet. Met deze laatste wordt namelijk niet Cananga maar een Michelia 
aangeduid. Men vergelijke hetgeen hierboven in Deel 4 onzer Bijdragen 
door schr, over deze houtsoort gezegd is. In de vlakte van Banjoewa- 
