Gnetum. 
— 347 
Gnetaceae. 
Volgens Blüme zouden ééne soort G. ö'wemon Linn. altijd en een tweede 
soort G. latifolia Bl. somtijds min of meer boomachtig worden. Dit 
laatste schijnt door latere waarnemingen op Java bevestigd te worden ; 
er bevindt zich nl. in Ilerb. Kds. één exemplaar van een in Midden- 
Java wildgroeiend verzamelde boomsoort, die ongetwijfeld tot G, latifo- 
Hum behoort en volgens de bijbehoorende etikette min of meer boom- 
achtig zou zijn. 
Karsten heeft met betrekking tot de nervatuur 3 typen van bladeren 
opgesteld. 
Bij het eerste type loopen de bladnerven tot nabij den rand door, buigen 
zich dan naar boven en vertakken zich, zonder tot een aan den rand 
evenwijdigen binnenrandnerf samen te komen. 
Bij het tweede type vertakken de zijnerven zich vorksgewijs op eenigen 
afstand van den rand en verbinden zich op die wijze tot een vrij dui- 
delijken bochtigen binnenrandnerf (Melastoma-ijT^u^). 
Bij het derde type geschiedt dit op dezelfde wijze, maar de voorste 
tak der vork is gewoonlijk minder duidelijk, zoodat de binnenrandnerf 
hier en daar afgebroken schijnt. 
Volgens Karsten behooren G. Gnemon, neglectum, funiculare en Ula 
tot het derde type, G. latifolium daarentegen typisch tot het eerste. 
In de schaduwrijke heterogene bosschen der laagvlakte van het dis- 
trict Ragadjampi der afdeeling Banjoewangi (in Oost- Java), welke door 
hun hoogen ouderdom op den reiziger, die niet bekend is met de ver- 
woestingen dier streken meer dan een eeuw geleden, den indruk ma- 
ken van oorspronkelijke wouden (zie hieronder verder bij Gnetum 
Gnemon onder „geogr. verspr. op Java”) komen krachtige hoornen van 
Gnetum Gnemon tusschen de andere woudboomen voor. Deze exempla- 
ren zijn wellicht een overblijfsel der vroegere cultuur dier streken, 
maar niet uitgesloten blijft de mogelijkheid, dat zij aldaar spontaan 
opgeschoten zijn. 
Ditzelfde geldt ook voor het voorkomen van Gnetum Gnemon in enkele 
andere bosschen van Java (o. a. in de res. Bantën). 
Wij hebben daarom gemeend de Gnetaceae en speciaal ook Gnetum 
Gnemon in den kring onzer „Bijdragen” te moeten opnemen, niettegen- 
staande niet buiten allen twijfel vaststaat, dat tot deze familie op Java 
wildgroeiende (niet klimmende) boomachtige soorten behooren. 
Sleutel der Gnetum-soorten van Java. 
1. Vruchten ongesteeld. — (ƒ Aren met korte 
geledingen tusschen de bloemkransen. 
Bladeren met een binnenrandnerf op grooten 
afstand van den rand: 2 
Vruchten gesteeld 4 
2. Vruchten aan den voet sterk-versmald, hoog- 
stens 12 mM. lang G. microcarpum. 
Vruchten met breeden voet zittend, grooter 
dan 20 mM 3 
3. Boom. Vruchten altijd aan de twijgen, 
20 — 25 mM. lang, vruchtaren 50 tot hoog- 
stens 80 mM. lang , . , . , . , . 1. G, Gnemon. 
