Önetum. 
— S51 — 
ÖNETACEAE. 
moet waarschynlijk zijn den tweeden en derden typus; de eerste typus komt bij géén der 
talrijke door ons onderzochte exemplaren voor, de tweede daarentegen algemeen. 
Ge O gr. verspre ding: Buiten Java: Volgens Karsten 1. c. ver- 
moedelijk wildgroeiend in de Moliikken. Volgens Hooker 1. c op Ma- 
lakka en in Voor-Indië (Himalaya-gebergte). Op Java: Niet met zeker- 
heid wildgroeiend; althans nog niet in geheel ongerepte wouden aange- 
troffen. Wèl in de meer dan een eeuw oude secundaire, zeer heterogene, 
hoogstammige schaduwrijke bosschen, welke op 20 Meter zeehoogte in 
het district R^gadjampi (afd. Banjoewangi; res. Besoeki) o. a. nabij de 
oude op de puinhoopen en verlaten bouwvelden der verwoeste oude kota 
Blangbangan opgeschoten zijn en welke op hem, die niet weet, dat hier ruim 
een eeuw geleden menschen woonden, den indruk maken van oorspron- 
kelijke bosschen. — In geheel Java algemeen gecultiveerd (zie hieronder). 
— Voorkomen: verstrooid groeiend in het distr. Ragadjampi. — B 1 a d- 
afval: Altijdgroen. — Bloei- en vrucht tijd: Rijpe vruchten o. a. 
in Nov. en Dec. verzameld. 
Bloemen o. a. verzameld in : Maart, Mei, Aug. en Oct. Zeer rijk 
bloeiend. — Gebruik: Hout: bijna nooit gebezigd, omdat de boom om 
de bloemen, bladeren, enz. zoo lang mogelijk gespaard wordt. Schors^ 
enz. In de afd. Banjoewangi (bij Ragadjampi) werd in 1889 fraai touw 
gemaakt, dat op de inlandsche pasars te koop was. De jonge bladeren 
— bloemknoppen en jonge vruchten zijn als gekookte bijspijs bij de rijst 
zeer gezocht. Vooral in de res. Bantën (o. a. bij Pandeglang en Menes) 
wordt uit de rijpe zaden door drogen een soort van smakelijk, duurzaam 
voedsel (= Kroepoek-malindjo s. vervaardigd en in groote hoeveelhe- 
den o. a. naar Batavia uitgevoerd en op de inl. markt te koop. — Cul- 
tuur: Op Java in de meeste dorpen in tuinenen bij huizen aangeplant 
om de eetbare bladeren, vruchten, enz. ; vooral in de lagere streken ; 
maar ook nog op 1200 M. zeehoogte (gekweekt). Voor cultuur aanbe- 
velenswaardig met het oog op het nut der plantendeelen. — Inlandsche 
namen: In de afd. Banjoewangi bij Ragadjampi heeten alle deelen 
van de plant en ook de boom zelf: Bar/oe^ j. Maar in Midden- Java (o. a. 
in de res. Semarang bij Këdoengdjati) dragen èn de verschillende deelen 
der plant èn de boom zelf geheel verschillende namen; bij voorbeeld: 
1) Bagoe, j. r=z de schors (loeloep)^ waaruit touw gemaakt wordt; 2) Më- 
lincljo, of MlindjOj j. = vruchten (welke als gekookte groente gegeten 
worden); 3) Tjëngkarang, j. = de bloemknoppen en bloemen (die ook 
gekookt gegeten worden), 4) Bogor^ j. = de boom in zijn geheel ; 5 -S'oA, 
j. ~ de jonge bladeren (ook gekookt als groente). — Bij Poegër (Bësoeki) 
heet de boom: Bagoe^ j.; bij Poerwadadi (Grobogan-Sëmarang) : 
j. of MHndjoe, j.; bij Pandeglang en Mënës (in res. Bantën) en bij Pala- 
boehan en Pangëntjongan (res. Preanger) constant : Tangkil, s. — Elders 
in Java vooral de klimmende Gnetum-soorten met laatstgenoemden naani 
genoemd. — Habitus: Nogal kenbaar door den meestal lijnrechten rol- 
ronden stam, de smal-eivormige of kegelvormige kroon, de tegenover- 
staande gaafrandige bladeren, de talrijke fraaie donkerroode langwerpige 
besvruchten. 
Gnetum Gnemon Linn. — Arhor erecta usque ad 22 M. alta. Bamuli 
graciles elongati. Folia ohlongo~vel lanceolato-elliptica^ hreviter acutius- 
