Moraceae. 
— 114 
Ficus. 
en de nervatuur zeer sterk uitspringend. "Wij nemen dus aan, dat op Java óf de typische 
vorm van de Himalaya ontbreekt óf dat hier F. retiisa en F. nitida ineenloopen. — Zeer 
merkwaardig is het door de waarnemingen van Kds. thans voor het eerst geconstateerde 
feit, dat F. retusa var. vitida de eenige op Java voorkomende soort is, waarvan de uit 
den stam en de takken ontspringende luchtwortels zelfstandige, dikke stammen voinien, 
en ook de takken zelf in den grond dringen, wortel schieten en weer ópschietende nieuwe 
stammen vormen. Zie de bekende afbeelding in Schimper’s Pflanzengeogr. 
Door geen der schrijvers, ook niet door King, wordt van dit feit melding gemaakt en 
zoo is het begr^'pelijk, dat Schimper de door hem gephotographeerde boomen voor F. 
heugnJensis hield, van welke soort alleen dit feit bekend was. Onder een 60-tal boomen 
dezer soort in den hertenkamp in Buitenzorg groeiende zijn er intusschen talrijke, waar 
slechts dunne luchtwortels uit de takken komen en geen stammen gevormd hebben. 
>’aar aanleiling van een groot aantal dcor ons op Java waargenomen, voor een groot deel 
door Kixg als F. retusa var. «i/tVZa benoemde exemplaren, vermelden wij nog het volgende : 
Bladeren altijd kort gestoeld, in vorm en grootte zeer varieerende tusschen elliptisch 
en langwerpig, dikwijls eenigszins scheef, 50 bij 22 tot 100 bij 45 mM. lang, bladsteel 
5 — G mM., top zelden stomp of afgerond, meest geleidelijk kort of zéér kort toegespitst en 
dan stomp afgerond of bijna spits, voet stomp of spits, dun leerachtig, in vivo glimmend 
groen, in sicco lichtgrijs of donker olijfgroen met lichtere, zeer geprononceerde randnerf, die 
aan den voet dikwijls eenigszins aangezwollen is en daar met de eveneens lichtgekleurde, 
dunne, maar sterk uitsprin^^ende basaalnerven samenvloeit; ook de middelnerf meest licht 
gekleurd. Tusschen de basaalnerven en de randneif soms nog een dunner paar secundaire 
nerven aanwezig. Tijgen klein, 5 — 6 zelden 8 mM., met eiv. schutblaadjes, die een 
vlak, niet in ’t oogvallend napje vormen, rijp wit, eindelijk zwartblauw; navel klein aan 
den rand eenigszins ingedrukt, de navelschubben in het midden weer iets verheven. 
, Woudreus, bijna altijd veelstammig. Kruinhoogte tot £0 M. bij 1 — 2* M. stamdiameter 
voor de afzonderlijke, veelal onderling vrij blijvende of zeer onvolledig vergroeide en wijd 
uiteenstaunde stammen, die ontstaan zijn uit luchtwortels, welke uit den vroegeren hoofdstam 
en de dikkere takken tot op den grond neergedaald zijn. — Stam, kroon en takken in 
vorm en plaatsing zeer varieerende naar gelang van standplaats en ouderdom. Bij een 
boom (Kds. 9H74 5) staande in het Danoe-meer in Bantën werd het volgende waargeno- 
men: H = 20—25 M. bij D = 100— 150 cM., uit een groot aantal zelfstandige, kromme 
stammen bestaande. Ook de dikke en dunne takken met neerhangende luchtwortels, 
die weder tot stammen worden. De uiteinden dezer luchtwortels, die het water bereikt 
hebben, vertakken zich bijzonder sterk tot dichte, vuil witte kwasten, die aan dezen boom 
een zeer zonderling uiterlijk verlet nen. Kroon breed, onregelmatig. Schors grauw, 
met wit melksap. Bij Kds. 9160 ^ in de afd. Soëmëdang bij Tomo: H =: 10 M. bij 
D = 40 cM. met veelstammigen stam. Ook uit de takken ontspringen fijne luchtwortels. 
Bij Kds. 9293 5 op Kt^esakambangan op een rots aan het strand: Boomheestei achtig 
(nog zeer? jong). Jonge bladeren fraai bruinrood Receptacula bleekrose. Bij Kds. 
9255 5 in Tëgal bij Margasari: H = 2.5 M. bij D = 6 M. Stam uit een groot aantal 
zuilvormiye, ten Ceele onderling vergroeide stammen bestaande en uit enkele takken ook 
luchtwortels, die weder tot stammen worden Bij Kds. 25482 (3 bij Këdoengdjati : H = 30 
M. bij D = 1^ M. Stam uit talrijke vergroeide luchtwortels bestaande met zeer groote 
luchtwortellijsten Uit een der dikke takken heeft zich uit een luchtwortel een nevenstam 
gevormd. Bij Kds. 25-10 ,5 (bij Këdoengdjati) behalve de hoofdstam, drie ver uitstaande 
nevenstammen, terwijl bij Kds. 2 4950 (3 (ook bij Këdoengdjati) geen zelfstandige (wel 
vergroeide) nevensstammen voorkomen. Bij Kds. 9233 (bij Kgël ël) : H = 30 M. bij 112 
M. (gemeten boven de luchtwortels). Stam staande op talrijke 3—4 M. hooge, grillig 
