Ficus. 
— 249 — 
Moraceae. 
100 M. In de res. Pëkalongan op den N. W. Prahoe bij Soerdjo op 
800 M. In de res. Tegal bij Boemidjawa op den G. Slamat op 950 M. 
In de res. Banjoemas bij PringambS, op het Midangan-gebergte op 800 
M. Nog niet in Oost-Java en niet oostwaarts van de res. Banjoemas 
verzameld — Voorkomen: In Midden-Java in de res. Tegal nogal 
zeldzaam; maar in West-Java, vooral in de Djampangs (Preanger) en 
in Bantën op 1000 M. en ook lager zeer algemeen. In sommige secun- 
daire bosschen in verlaten koffietuinen of braakliggende bouwgronden 
in zóó groeten getale spontaan opgeschoten, dat men bijna van gezelligen 
groei kan spreken. — Standplaats: Bij voorkeur in constant vochtige 
streken op vruchtbaren grond; alleen in zeer ijlgroeiende en bij voorkeur 
in jonge, secundaire bosschen. Ontbreekt in dichtgesloten, hoogstammig, 
oerwoud, terwijl vlak aan den rand dezer hoogstammige wouden de ver- 
laten bouwvelden veelal (althans in de Djampangs) met lage boschjes 
bedekt zijn, waarin vooral deze karakteristieke Ficus talrijk is. — Blad- 
afval:? Altijdgroen. — Ouderd omsgrens: gering. — Bloeitijd: 
het geheele jaar door. — Gebruik: Hout te weinig duurzaam en te 
klein; nooit voor timmerhout. Schot's enz.: De taaie schors dient bij 
Takoka (Preanger) voor het samenbinden der rijst te velde. Doorkoken 
(en indampen) maken de inlanders (o. a. bij Takoka) een nogal fraai 
uitziende boomwas, die o. a. voor het batikken van saroengs dient. Het 
kan niet moeilijk zijn tegen geringe prijzen groote hoeveelheden van deze 
boomwas (vooral uit West-Java) te verkrijgen. Vergelijk hierover de 
recente studie van Dr. M. Greshoff in de Indische Mercuur van 1900. 
Dit gebruik is ook bekend op den Malabar. Op den Salak, waar ik de 
soort gezellig-groeiend aantrof, was dit gebruik aan de ondervraagde 
inlanders onbekend. De Latijnsche naam toxicaria (welk woord giftig 
beteekent) is niet duidelijk, omdat omtrent giftige eigenschappen van 
deze Ficus niets bekend is. De door mij persoonlijk op reuk en smaak 
onderzochte plantendeelen dezer soort waren reukeloos en smakeloos. 
En de bladeren van deze soort worden met graagte en naar het schijnt 
zonder nadeel door vee gegeten, terwijl in enkele streken de bladeren 
speciaal als veevoeder ingezameld worden. — Inl. naam: In Bantën 
op voornoemde plaatsen Hambèrang, s. en in de Preanger bij Takoka 
en Palaboehan constant Hcmièrang^ s. evenals een paar verwante Ficus- 
soorten. Bij Boemidjawa (Tëgal) Dëdêk, j. Bij Soerdjo (Pëkalongan) en 
bij Pringamba Këheg., j. of Kebeg-poetih, j. (hoogjavaansch Kebeg-pMah., 
j.). Op den Malabar hamèrang bodas., (bodas = wit) in tegenstelling 
van de aldaar ook voorkomende F. fulva (Hamèrang-beurum), terwijl 
F. alba, die elders Hambèrang heet, aldaar niet schijnt voor te komen. — 
Habitus: Buitengewoon karakteristieke, lage boom, die dadelijk de aan- 
dacht trekt door de groote, van onderen grijswitte (viltig-behaarde) bla- 
deren, die nu eens diep gelobd, dan weer slechts ondiep gelobd, meestal 
nagenoeg gaafrandig zijn. Van de verwante, op dezelfde plaatsen groeien- 
de F. fulva is deze soort door de witte kleur der bladonderzijde te 
onderscheiden. 
Ficus toxicaria, Linx. — y^Arbor x>arva patens. Ramuli junior es jfolia 
subtuSj receptacula et stipulae tomento albo vel avellaneo, flocculenta obtecta» 
Folia magna^ petiolata^ late ovato-elliptica vel elUptico-rotunda.^ superne 
angustata^ apiculo brevi acuto terminata^ basi magis minusve profunde 
