PiSONIA. 
— 121 — 
Nyctaginaceae. 
deze heen en weer kon schudden zonder dat de vrucht losliet. In ver- 
band met deze buitengemeen klevende eigenschappen lieten zich de aan 
den eersten berichtgever medegedeelde vogelvangende eigenschappen 
ophelderen. Ik vond namelijk niet alleen een ontelbaar aantal insecten 
vastgekleefd (en voor een gedeelte reeds dood) aan het onder den boom 
liggend netwerk van aan elkander gekleefde vruchten, zoodat er aan een 
enkele vrucht soms 5 en meer doode insecten gevonden werden, maar 
aan eenige vruchten vond ik talrijke donsvederen van vogels, die blijkbaar 
daaraan vastgekleefd waren en zich ten koste van eenige vederen los- 
gerukt hadden. De inlanders verzekerden mij uitdrukkelijk, dat zij niet 
zelden ook doode kleine vogels (vooral een Koetilan geheeten soort) 
onder den boom aan de vruchten vastgekleefd gevonden hebben. Ik 
vond evenwel geen doode vogels en zooals gezegd alleen insecten aan 
de vruchten. Wij hebben dus hier inderdaad te doen met een insecten- 
en vogelvangenden (maar niet insect- of vogeletenden) boom, al is het 
zeer twijfelachtig of de eigenschap van het insecten- en vogelvangen voor 
de plant van eenig nut is. Eenige door mij in 1888 gedane vergelijkende 
kiemproeven met vruchten, die voor de helft zonder en voor de helft 
met rottend vleesch te kiemen gelegd werden, mislukten en werden door 
mij nog niet herhaald. Geheel uitgesloten is evenwel niet, dat de zich 
ontwikkelende kiemplanten krachtiger ontwikkelen , wanneer zij zich met 
rottend vleesch kunnen voeden, al blijkt ook zonder aanwezigheid daar- 
van de ontwikkeling van de kiemplanten mogelijk. Immers bij de meeste 
zoogenaamde vleeschetende planten kunnen deze ook zonder vleesch 
Idijven leven en groeien, maar ook daar ontwikkelen zich de volwassen 
planten blijkens proefnemingen van Darwin en anderen krachtiger, wan- 
neer die planten rottende dierlijke stoffen (vooral eiwit) kunnen opnemen. 
Hier zoude dus het voordeel alleen in de eerste dagen na de kieming 
gelegen kunnen zijn. Ik hoop door proefnemingen hierover later met P/so- 
nia excelsa tot een resultaat te komen. Eenige eigenschappen der vruchten, 
waardoor deze geschikt zijn om kleinere vogels te vangen, wil ik hier 
resumeeren. De rijpe vruchten, welke in vorm en grootte ongeveer aan 
een vanille-vrucht herinneren, zijn dof grauwzwart van kleur, van 
buiten met 5 breede streepen of ondiepe sleuven voorzien, welke geheel 
bedekt zijn met een dikvloeibaar, doorschijnend bruin zwart gomhars- 
achtig sap, dat even kleverig is als de beste vogellijm. Telkens 4— 8 van 
zulke met „vogellijm” bedekte vruchten zitten aan de wijduiteenstaande 
vorksgewijze vertakte vruchtstelen bijeen en vormen te zamen als het 
ware een lijmboompje, zooals men dat in Europa met succes bezigt om 
kleine vogels te vangen. Naar het schijnt door den zoetachtigen smaak 
van den lijm aangelokt gaan op de vruchten verschillende insecten af 
en vele betalen hun onvoorzichtigheid met een gevangenschap, waarop 
zooals ik mij overtuigde, voor de meeste de dood op volgt. Op hun beurt 
worden nu insectenetende vogels (zooals de Koetilan) aangelokt. Een 
vogel zet zich neder op het „lijmboompje” en komt daarbij bijna onver- 
mijdelijk in aanraking met een of meer der vruchten. Zoodra hij zich 
tracht los te rukken of wegtevliegen, komt hij ook met de andere „lijm- 
stokjes” van den vruchttros in aanraking. Grootere vogels zullen er nu, 
daar de vruchten zeer licht zijn, wel in slagen om desnoods met een 
geheelen vruchttros, weg te vliegen, maar zooals de waarneming leert, 
is dit niet met kleine vogels het geval. Bij het losworstelen van het 
lijmboompje zal de badderende vogel een der vruchten onder de vleugels 
Meded. PI. XLII. 8a 
