Nyctaginaceae. 
126 
PiSONIA. 
Aanm, Beschrijving van bladeren en bl. uitsluitend naar Herb. Kds. van Noesa- 
kambangan en naar bloeiende exemplaren uit Bali ons in Augustus 1898 door den Re- 
sident toegezonden die (ook volgens Teysmann) tot dezelfde soort behooren, de vrucht 
naar Kurz overgenomen, wiens op de Andaman eilanden verzamelde als P. alha gede- 
termineerde exemplaren wij, ofschoon wij ze niet gezien hebben, naar de besebrij ving voor 
identiek met P. sylvestris houden. Wij vergeleken voorts de volgende bloeiende exem- 
plaren van P. alha Span. Ie. Die welke door Teysmann in 1873 in Poeloe alor (bij Ti- 
mor) verzameld zijn waar zij in de kampongs en aan het strand in groote afmetingen 
en bloeiende voorkomende (Teysm. Nat. T. Dl. 39 p. 463), 2e. Een exemplaar uit Ma- 
dras (gedet. door King.) mot de etiket Pisonia nioraindaefolia, Madras 1870; Bij geen 
dezer exemplaren vonden wij verschillen met P. sylvestris die als soortsverschillen in 
aanmerking zouden kunnen komen. Zoo vonden wij bij alle meestal 10 meeldr. evenals 
bij P. sylvestris (terwijl een der door Hasskare. opgogeven soortsverschillen op het 
aantal meeldraden berust, 8 bij P. alha^ 10 bij P. sylvestris). Wij merken op dat bij 
het exemplaar van Madras de stempel min of meer vertakt was, de bloemen veel korter 
gestoeld en het bloemdek met langwerpige kliertjes bedekt. Dergelijke kliertjes vonden 
wij ook bij een exemplaar van P. sylvestris uit Bali, dat overigens in niets van dat van 
Noesakembangan verschilt. Zelfs de door IIasskarl. e. a. genoemde verschillen in grootte 
der bloemen (die bijv. uit de tig. bij Wigiit 1. c. zou blijken), bestaan nagenoeg niet 
in de herbariumexemplaren. De eenige verschillen blijven dus de kleur der bladeren 
en (volgens Teysmann) de boomhabitus. Wij beschouwen dus met Zollinger P. alha 
als een variëteit, wellicht een cultuurvorm, van P. sylvestris waaromtrent wij hier be- 
neden eenige aanteekeningen laten volgen, 
Gcogr. verspreiding: Buiten Java wildgroeiend in Bali (aldaar 
ook gecultiveerd volgens Teysmakn) Karimon-djawa (Teysmanjj); in laatst- 
genoemden archipel (tiisschen Java en Borneo) werd door Koorders een 
steriel exemplaar op een door de branding bespoelden gneiss-rots ten 
zuiden van het hoofdeiland Karimon-djawa verzameld. — Wellicht ook 
op ïaiti (P, procera Bertero). Volgens Kurz op de Andamanen-eilan- 
den.-~ Op Java uitsluitend van één enkele standplaats bekend te weten 
van twee rotseilandjes aan den Oostpunt van het eiland Noesakambangan 
in de residentie Banjoemas. Andaman-eilanden (Kurz). — Standplaats: 
Aan een in loco in 1891 gemaakte aanteekening van Kds. is het volgende 
ontleend: „Een der twee rotsen of rotseilandjes, waarop de DJRjh-koesoem^ 
of Bloem der overwinning groeit en speciaal die rots waarop de boomen 
staan, waarvan het gezantschap van den keizer der Vorstenlanden de 
bloemen voor de kroning ingezameld heeft, namelijk de rots Karangban- 
dong, werd door mij met behulp van ladders beklommen. De rots, die 
uit witten, fijnen kristallijnen koraalkalk bestaat rijst slechts enkele Me- 
ters uit de hevige branding omhoog. Behalve drie boomen van Pisonia 
sijlvestris T. et B. is op de bijna van alle teeltaarde ontbloote van boven 
platte rots geen enkel ander gewas, althans noch kruid noch heester of 
boom te ontdekken. Twee der boomen zijn reeds stervende. Een exem- 
plaar, het boven door mp beschrevene, is nog gezond en gelukkig rijk 
met bloemen (alleen mannelijke) getooid. Ka allerlei ceremoniën van 
mijn inlandschen gids worden de bloemen en bladeren door mij inge- 
zameld. De boom staat op het zuidelijke rotseilandje. Een 50 jaar 
geleden stonden hier volgens mijn gids nog een 20 tal boomen. Thans 
duiden eenige half verrotte takken en wortels met een uiterst dunne 
