PiSONIA. 
— 127 — 
NyCTA(HNACEAE. 
bruine teeltaarde (slechts hier en daar, verder geheel kaal) — de plaatsen 
aan, waar de laatstgestorven hoornen gestaan zouden hebben. Op het 
noordelijk gelegen rotseilandje (of rots) zag ik nog een 15 tal booraen. 
Deze zijn alle iets kleiner of even groot als deze door mij gemeten be- 
schreven en afgebeelden boom. Met den verrekijker gezien staan deze 
15 boomen thans bijna ook alle rijk in bloei, maar dragen (nu) ook geen 
vruchten. Jonge p'anten zie ik ook op die rots niet. De rotsige kust 
van Noesakambangan rijst op korten afstand van deze groeiplaats der 
heilige boomen steil een 100 tal Meter opwaarts.” — Voorkomen in 
kleinen getale gezellig groeiend. — Bloei en vrucht tijd: De in het 
Museum der Boschflora van Java bewaarde bloemdragende specimina 
werden in December verzameld. — Gebruik: Hout zeer week en niet 
voor huishouw bruikbaar. De boom nooit door de inlanders gekapt. In 
Tjilatjap hebben de Javanen nog een zóó groote vrees, dat het de grootste 
moeite kostte om een gids voor het inzamelen van herbarium te ver- 
krijgen. Schors, enz. Alle deelen van de plant worden door de in- 
landers van Midden-Java als talisman (djimat) beschouwd. De bloemen 
dezer boomsoort (en niet van Rafflesia zooals door enkele schrijvers 
bij vergissing opgegeven wordt) dienen voor de kroning der keizers 
van Së,lh en Djokdja. Hierover diene nog het volgende: In verband 
met de buitengewone vermaardheid van den Widjaj(i-hoesoenm-hoom in 
geheel Midden-Java, in het bijzonder in de Vorstenlanden zijn wij 
over deze boomsoort uitvoeriger geweest dan onze regel is in deze 
publicatie. Wij verwijzen ten overvloede naar de zeer juiste, kriti- 
sche gegevens van W. De Wolff van Westerrode (Aanteekeningen 
op Veth’s Java p. 7-11 in Tijdschr. Nederl. Aardr. Genootsch. 1894) 
en voorts naar de uitvoerige door Miquel in zijne Flora geciteerde be- 
schrijving van Teysmann, die van Greshoff in de Indische Mereuur en 
andere indische schrijvers. 
Pisonia sylvestris T. et B. Arhor 13 Meters alta. Ramuli crassiusculiy 
patenteSy glahri, virides. Folia opposita vel alterna elliptica vel elliptico- 
ohlonga, acuminata vel inde a medio attenuatay hasi inaequali rotundatOj 
rarius acuta vel suhcordata prope inflorescentias magis ovata, acuta hasi 
suhaegualiay 2 )etiolo longiusculo suhtereti, supra applanato suffulta, suhhite- 
gra, margine leviter sinuosOy supra glaherrimaj subtus ad costam et ner- 
vormn axillis minute puherulay nervis later alihus alhidis suhtus prominen- 
tihusy intra marginem arcuato-anastomosantihus et nervis transver sis laxis 
conjnnctisy 90135 —230 jlOO longa. Corymhi terminaleSy 50—80 mM, lati 
raro ranmlos hreves axillares terminantesy densif ori. puheridiy ramulis 
patentihus hracteis minntis lineari-suhulatis erectis; ramuli extimi 2—4~ 
flori; pedicelli 2—4 niM. longi tereteSy hracteolis 2 — 4, linearibus perian- 
thio app>ressis. Flo7xs ut videtur hermapTiroditi sed functione masculi 
parviy suaveolentes (lleliotr opium peruvianum redolentes teste Teysmann) 
Perianthium -F mM. longum (indico)y turbinato-mfundibuUformey velu- 
tino-piiheruluniy intus glaberrimuniy limbo erecto vel margine leviter recurvo 
