Verbenaceae. 
— 170 — 
Tectoxa. 
benut en soms ook de jonge bladeren, vermengd met inlandsche 
medicijnen. — Inlandsche namen en Variëteiten: De inland- 
sche naam is over geheel Java: Djati^ j. s. ml. of Djatèh, md. — Ter 
aanvulling van de literatuur over dat onderwerp hierboven verdient 
nog het volgende vermelding. In de literatuur over den Djati van Java 
worden o. a. door Cordes, Berkhout, Brüinsma e. a. een aantal varië- 
teiten van Djati genoemd. Maar een op verschillende plaatsen van Java 
ingesteld onderzoek met genummerde djatiboomen, waarbij op verschil- 
lende tijdstippen verschillende met plantennamen vertrouwde inlanders 
gebracht werden om den naam der variëteiten te verifieeren leerden, 
dat de meeste dezer namen zeer onzeker zijn en dat de eene va- 
riëteit vaak op dezelfde plaats met andere variëteiten van Djati verwis- 
seld wordt en dat een gedetailleerde, monographische studie van dit 
onderwerp alsnog zeer noodig is, voordat aan een scherpe onderscheiding 
van verschillende variëteiten van Djati gedacht kan worden. Hier zij 
slechts aangestipt, dat in enkele streken van Midden-Java soms een 8- 
tal Djati- variëteiten door de inlanders genoemd worden en in West- en 
Oost Java op veel plaatsen of slechts twee of geen enkele. Voor Rem- 
bang vermeldt Brüinsma (in een mij gedane mededeeling in 1887) o. a. 
de volgende: Djati-ireroet, Djati-ri, j.; Djati-dbreng^ j.; Djati-gPmhoI, j.; 
Djaii-soengoe, j.; Djati-lenga, j.; DJafi-JdJong, j. en Djati-kapoer, j. En- 
kele dezer variëteiten berusten op het uiterlijk van den stam o. a. bij 
Djati-7'i, j. of gedoomde Djati is de stam dicht met doornachtige knoes- 
ten bedekt, terwijl Djati- gemhoJ. j. de naam is voor het voor draaiwerk 
zeer fraaie hout van ziekelijke, soms reusachtige uitwassen van oudere 
hoornen. En Djati- kapoer, j. duidt op meer rijk gehalte van „kalk”- 
zouten (calciumphosphaat) in het hout, terwijl ook de andere variëteiten 
evenals de laatste variëteit alleen naar de houtqualiteit en niet op stam 
te herkennen is. Niet uitgesloten is, dat later ook in bladbouw eenig 
verschil geconstateerd zal kunnen worden. — De luchtdroge specifieke 
gewichten dezer variëteiten uit Rembang varieerden tusschen 0.46 en 
0 822.-- Bij Tomo in de afd. Soemëdang der Preanger noemden de in- 
landers de volgende variëteiten: Djati-kapas, s., Djati-tjoetjoek, s., Djati- 
Jeutak, s, Djati-minjak, s. en Djati-areuj, s, terwijl jonge Djatiplanten 
aldaar niet Djati maar Dbdbkai, s. genoemd worden, hetgeen beantwoordt 
aan het Midden-javaansche Djanggleng, j. of Deleg, j. — Het kernhout 
van Djati heet evenals dat van andere houtsoorten Galé, j., Galeuh, s. 
en dus Galé-djati, j. of Galeuh- djati, s. — Een doode op stam staande 
djatiboom heet in Rembang Glinggang, j. en een op den grond 
liggende omgevallen djatiboom wordt daar Rebatan, j. genoemd. 
Voorts heeten volgens Brüinsma in Midden-Java staande halfgestorven 
djatiboomen Kajoe-lengar, j., levend geheel, met wortel en al, omge- 
vallen djatiboomen Kajoe sol, j en djatiboomen, die omgevallen tegen 
andere boomen aanleunen Kajoe-dajaug, j. - Habitus: Bijzonder 
karakteristieke boom en reeds in blad zoó kenbaar, dat verwis- 
seling met elke andere javaansche boomsoort uitgesloten is De 
boomhabitus is zeer verschillend op verschillende standplaatsen. Op bij- 
zonder waterarme, steenachtige plaatsen zijn het soms slechts zeer kromme 
en zeer laag vertakte boomen met hoogstens 15 tot 20 Meter kruinhoogte 
en hoogstens 50 cM. stamdiameter, terwijl op gunstige standplaatsen de 
kruinhoogte bjjna het dubbele (40 Meter) bedraagt terwijl dan de stam- 
diameter 2 Meter overtreft en de stam dan zuil vormig is. In gesloten 
