Vekbenaceae. 
— 2U6 — 
Vit EX. 
stempel violet. Jonge vruchten buiten fraai donkergroen, glim- 
mend, reukcloos en bijna smakeloos; rijp zwart. Vruclitkelk vuil 
groenachtig. Steenkern geheel vuil bleekgeel. Zaad geheel wit, reu- 
keloos en smakeloos. 
Aanm. Beschrijving naar Ilerb. Kds. ; vergeleken met exemplaar van Teysm. uit 
8umatra, door Miquel als F. hpterophylla gedetermineerd, doch door Clarkk niel aangc- 
hauld. Kan naar do beschrijving oven goed do nrceolata van Clarkk zijn. Bij do 
Javaansche soort zijn de bladeren kleiner de bloeiwjzen veel minder dicht, de uiterste 
takjes langer gestoeld dan bij het door Wallicii afgebeelde type. 
Geogr. verspreiding: Geheel Java, vooral in West- en Midden- 
Java beneden 1400 M. In Z. W. Bantën bij Tjemara 'op 50 M. zeehoogte. 
In de Preanger in het district Djampang-koelon op 400 M. bij Sanggrawa, 
in het district Palaboehanratoe op 100 M. en bij Pangentjongan op den 
Galoenggoeng op 1300 M. (niet op grooter hoogte). In N. Pekalongan 
by Soebah op 50 M. en 150 M. In res. Sëmarang bp Kcdoengdjati op 
150 M. en by Karangasëm op 250 M. In Banjoemas op het Midangan- 
gebergte op 800 M. In Bësoeki op den Z. W. Eahoen by Simpolan op 
800 M. zeehoogte, en bij Djëmber op 30 M — Ook naby Buitenzorg. — 
Buiten Java: Assam en Oost- Bengalen de var. undulata in Burma (Clarke); 
Vitex urceo'ate Clarke in Malacca en den Mal. archipel. — Voorkomen: 
Nooit gezellig groeiend. Steeds verstrooid tussclien een paar honderd 
andere boomsoorten. In West- en Midden-Java algemeener dan in Oost- 
Java. De kruinhoogte dezer soort is aan de bovengrens van haar ge- 
bied veel aanzienlijker dan in de lagere streken ; daar toch is deze soms 
ruim 30 M. en beneden in de laagvlakte zelden boven 20 M — Stand- 
plaats: Bij voorkeur op niet zulke droge plaatsen als Lahan, (Vitex 
jmhescens) en vooral in eenigszins vochtige lagere bergstreken en in do 
djatiwouden, maar op niet al te sterk uitdrogende plaatsen. Vooral in 
altijdgroen jong en oud bosch — Bladafval: Altijdgroen.— Bloei tij d: 
By Simpolan bloemen in Januari; bij Soebah bloemen in Febr. en Juni 
met jonge vruchten. In April rijpe vruchten bij Këdoengdjati. In Januari, 
Juni en Aug. bloemen bij Palaboehan. Zeer rijk bloeiend. — Gebruik. 
Hout in West-Java duurzaam en voor huishouw geschikt geacht, maar 
zelden gebezigd, omdat stam meestal te diep gegleufd is. Schors, enz: 
geen nut in loco bekend.— Cultuur: Voor w^egenbeplantingen aan- 
tebevelen en in reboisaties. Nog niet in cultuur gezien. — Inlandsche 
naam: Bij Tjemara en by Pangentjongan meest Ki-banghara, s., soms 
ook eenvoudig Laban, s. evenals andere Vitex-soorten. By Soebah nu 
eens Laban-semoet, j., dan weer Laban-koening . j. en dan weer alleen 
Kajoe-sëmoet, j. (of Kadjeng-semoe, j.). In Sëmarang bij Karangasëm 
Tjandiroeboeh en Këdoengdjati Tileng, j of Këtïlëng, j. en in district 
Grobogan soms ook, evenals bij Tjandi: Semoet, j. of Kajoe-sëmoet, j. 
(„mieren-boom”) geheeten. By Simpolan Katilëng, md. — Geen dezer 
boomnamen uitsluitend voor deze species gebezigd. — Habitus: In jong 
loof is de geheele kroon fraai purperbruin en in oud blad zeer dicht 
en zeer donkergroen. In bloei nogal eigenaardig door de talryke violet 
achtige staande bloempluimen. De bloemen kleiner dan van den veel 
