[ I 22 ] 
demonftrare, fed evidens effe ais. Nego evidens effe, 
& corruit tua demonftratio, corruit fimul ipfa pro- 
pofitio. 
Huic autem antequam novam fubftituamus, difpi- 
ciendum eft paulifper quid per actionem iiltelligatur, 
quid per effectutn. 
Actionis definitionem cL Wolfius.Leibnitii exemplo, 
quod minime factum vellem, omifit. Docuit folum qua- 
lis fit actio pur a . , fcilicet quas omni impedimento careat 5 
& qualis actio uniformis , nempe quae crefcat in ra- 
tione temporis : quid per actionem ipfam intelligerer, 
nullibi definivit. Hoc autem nifi fiat, nihil unquam 
demonfrari poterit > quod olim Leibnitium , fed incaf- 
fum, commonefecerat Bernoullius. 
Hunc defectum fi ego fupplere aufim, quam Wolf us 
definitionem effectus dederit, eandem actioni ipfi tri- 
buerem j quum nihil intereffe videatur inter actionem 
& effcctum, nifi quod actio, fi ita loqui liceat, fit ef- 
fectus in fieri, effectus autem fit actio peracta five ab- 
foluta. Scilicet, in exemplo Wolfiano id agit vis viva, 
ut transferat mobile per fpatium j ergo actio vis vivas 
eft tranjlatio mobilis per fpatium j ejfeffus etiam vis 
vivas eft tranflatio mobilis per fpatium 5 vel, fi mavis, 
effectus eft mobile jam tranflatum per idem fpatium. 
Generaliter vero, actio eft productio effectus 5 vel, 
fi mavis, actio eft qua quid efficitur : effectus autem 
eft id ipfum quod efficitur. 
Nolim fane definitiones iftas pro perfectis venditare : 
fed tamen ejufmodi effe cenfeo,ut omni careant erroris 
pcriculo, praefertim fi per exempla aliquot rem pla- 
niorcm reddiderim. 
Si 
