Het Eerfte Deel des Neder Iandtfen , &c. 
fS 
Blaeuwe Honts-kerfle met een jtoartacptige 
routoe fcpoiffe bebïeebt/ D^agcnbe bïaeubje^ucp* 
ten/ met farpacptigp fap becbuït / anberfmtgDe 
eerflefoofle gelijcb» 
Kleyne H onts-kerfle blijft een ïage peeflct / 
met Dunne poutatptige tacbében^ / toacr aen bïa- 
Deren beeï fyeeDer en grooter/maer niet foogtoen/ 
aï£ öe Groote Honts-kerffen , Upt*fp?npten* 3^e 
bloemen jtjit bïepn enbe tolt/ De bmcpten ofteS3e* 
ften groot enbe root / ban maechfel met De Groote 
Honts- kerlTen ober een bomende* 
Plaetfe. 3^efe getoafljen tooiden pierteltanbe 
in De moben ban groote $ief pebberé gebonden* 
Tijdt. Honts-kerffen bïoepcn 111 April, May 
oftejimy ,cnDe De^eficn tooien ontrent De Herfft 
boïbomen rijp* 
Oeffeningh. ^efc getoaffen tooien ban$aet 
enDe opïoopcn acngequeecbt* 
Aert en Krachten. 3£e bracpten ban Honts- 
Iceriïen $ijn tot tiocp toe herborgen enDe onber^ 
fotpt gebïebem 
Wijngaert 7 in \ Latij n Vit is Vmifera . 
Gedaente. 
T\€ oube tlm^eben ban Den 3©ijiigaert rost 
•^ecn routoe enDe gebïobcn fc&o^ffe omgeben ; 
tipt Defe fennten fecr beeï anDere rancbcn/bie Dooi 
bnoopcn ofte leDcn onbcrfcpepben $tjit / toaer unt 
ban De bïaberen/blautoierben^ enDe öjupf-traflcn 
boo|t-fp?upten. <^e bladeren $tjn bieebtenDe aen 
be banten Diep geberft ; De bïautoierben^ / toaer 
mede ftcft De rancben balt maben / ïancb / Dun en 
in een gebronbeïttoe D^upf- troffen met^efien ofte 
t^upben belaDeu / De toeïcbe na De aert ban De 
IBijn floch / in grootte / bettoe enDe fmaecb fecr 
berfcpepbenstjn. 
plaetfe. wijngaert ig in aïïe Blanbenbe' 
bent enDe oberbïoebigp te binden* 
Tijdt. Wij ngaert berbnjgpt fijn jonge bot* 
ten in April, bïoegtm Junij, enDe De b^uepten 
of bmpben tooiden in September en Oftoberrijp. 
Oeffeningh. Wijngaert toetDt in DefeeilDC 
anDere Handen boa L i tnleggmge enDe fleeben ber* 
memgpbuïdigpt/De maniere Daer ban enDe De ber* 
bere offeningp ban in pet Vermakelijck Landt-le- 
ven I enDe i 1 Wzd nageften tooien. 
Aert en Krachten. bladeren enDe blautoier* 
ftené ban De wij ngaert , $ijn berboeïenDe ban aert 
cndeflercbeïijcb t’famen-treebendebau bracpten* 
onrijpe bmpben enDe Der feïbec fap ber* 
ioelt / bcrbioogpt ende treebt te famen. Z&c rijpe 
D^unbett $ijn bertoarmenbe en bocpfcmaftenbe ui 
Den eerften graet / maer bertoeeben / te beeï gege* 
ten pijnde / BBinDen enDe ^upcbïoop. Dodonams, 
F uchlius. 
Medicinael gebruyck* Voor Hooft-pijn uyt hit- 
te : Mcmt bïaDeren ende ïtïaittoierhené ban De 
Wij ngaert eïch£ een pandt bol / floot ïjet bïepn / 
Doet’cr bn o^arflen-meeï /foo beelban noDen ié/ 
enDe bint Dit pap-toij^ tufflöen tbiee Doecben bob? 
pet #oaft / ofte neemt De bïaDeren enDe $ieDfe op 
in genoegïjfaem Voater/om De boeten Daer in te ba* 
Den/ ’tbjeïcbDe b^ant unt Den !)oafbe treeben/ 
enDe flaep bertoeeben faL Dodona:us» 
Voor ontilekinge des Monts ende der Aman- 
delen: 4$eemt ban De bïaDeren tbieeïjanbenbcï/ 
bïepn gefneDcn ^ijnDe/boocbtfe op in toater/ncemt 
pier ban een ïjaïf pintje / Doct’er Op ïif oningp ban 
Roofen een once/ bermengïjt ^ijnDe/ fuït gflp Daer 
meDe gorgelen ofte De iï^ont fpoeïen. F uchfius. 
Voor Bioet-fpouwenende alderhande Loop des 
B uycks : t ^eemt Ijzt fap tipt De bïaDeren en bïau* 
bJierben^ geper fl ttoee ïoot / enDe geeft Dit onDer 
eenigjibeQuaem nat in* Dodonseus. 
Voor roode ende donekere Oogen : jf^eemt pet 
$ap Dat upt De gefneDen wijngaert ranben D|uppt/ 
enDe Doet pier ban eenige Dmppeïen in De <£Dojjem 
J. Schroderus. 
Voor roode Placken in 5 t Aengeficht : JjDeemt 
pet booigaenDe fap ofte tater/ enbe toafcptDe 
gïaeben Daer meDe* J. Schroderus. 
V oor Graveel ende Steen : 4^eemtban pet foa* 
ter ofte fap Dat upt De gefneDen rancben D|uppt 
een ïoot/ ouDejl^eDcttoee oneen/ mengptDitte 
famen om boo: een repé te geb|upben*Diofcorides 
Voor heete Koortfen, verloeren Eetens-luff,en 
Buyck-loop:0ermengt onDer De fptjfepet fap ban 
onrijpe D^upben / ’t toelcb men ©er jup£ noemt / 
ofte men 'ban De£ feïfé ^proop / Die in De SCpotes 
benbereptto 0 ^tgeb^upbcn. Difpenf. Auguftan. 
Voor Podegra. t ©cemt De flemen enDe pet am 
Dcroberbïpffèï/ Daer Den l©pn upt geperfl i$i 
maecbt’ettoarm enDe flaetpet pap-topé om De 
beenen* J. Schroderus. 
V oor Ambey en en Speenen : t 0eeillt De afflpC 
ban wijngaert-raneben / mengptfe met ^tjn tot 
een papben / enDe beflnjcbt pier meDe* 
Voor Schurftheyt ende Schelferen des Hoofts: 
c 0eemt affepeban wijngaert-ranben gekant/ foo 
beeï ban naben ié / maecht pier ban met fepoon 
loater een ïooge/ om pet ïifooft enDe pet ^cpurft 
meDe tetoaffepem Ravelingius. 
Eynde van ’t Eerfte Deel. 
