21 
des Nederlandtfen Kruydt-boecks* 
ftaet / tocberff aet bergift ende befmettmge/ 
ofte foo andere toiHen / toatm en d?oogb 
fa den Derden gract, ©et fuure fap Dan Defe 
b^ncöten i$ berbodende enöe bjoogbmabem 
De ban aert/ enbe öaer bp doordringende 
ban brachten. ©et jaetigtoarmendroogb 
in Den ttoeedcn graet. Matthiolus * C. Du- 
rantus, Dodon-eus. 
Medicinael gebruyck. Voor een verkonde 
Maegh en ftinckende AefTem : ©ier tegen 
gebrupcbt alle morgen een bierendeeï ban 
eengeconföten Citroen Ofte Orangie-fchib 
Dodonoeus. 
Voor brandende en befmettelijcke Koort- 
fen , als mede om de gakchtige vochtighe- 
den , diè in de Maegh leggen te bedwingen : 
<0ebrupebtmen beeltijbtg bp De fptjfe bet 
fap ban Citroenen ofte Limoenen, in pïaetfe 
ban ©erjupg / ofte berept De boïgende bod- 
örancb : Btemt (flSartfen-toatec een pint/ 
fap ban Citroenen bier loot/ ban De toitfle 
^npcfcer foo bed genoegb i$/ rnengbt Dit 
tefamen/ enöe geeft faet Dicbtoiféban te 
D^inchen» Dodonaeus j Lobel. 
Voorquaetaerdige Koortfen : <£5ceft Den 
fiecben eenige gepelde Citroen-zaden in/ en 
beftrgcbt De poïg en öet pntbcn ban ’t berte 
met olie ban Ckroen-fchellen gedifïsöeert, 
Stockerusin £mpirica> Dodonseus* 
Voor Wormen der Kinderen : ^ejinjcbt 
De Jkabel Der Hinderen met €>lïz ban Ci- 
troenen. 
Voor ’t Graveel : P fSecmt Limoen-fap 
ttoec loot/ een balde ^otemugbaet/ Kreeft- 
oogen een half bierenDeeï ïoot£ / tuitte €an^ 
Dp-fnprfter een loot / ïlenftbe bnjn een half 
mutsen / geeft Dit op een tep£ in 
Voor Schiirftheyt en Sproeten in *t Aen- 
geficht : 23egnjchtDepïaetfenmetLimoen- 
fap. Matthiolus. 
Voor Colijck ofte Buyck-pijn uyt winden 
ontftaen : J&cemt fijn gefiöOteu Orangie- 
Chellen ren bierendeeï loot£/ geeft Dit in met 
toatm SSier ofte 2®ijn- Schroderus» 
Laurier-boom 5 in \ Latijn Laurus, 
Geflachten. 
D € Laurier boom toerbt b^ te 3£anbe 
onDerfcbepDen in Laurier met breede 
bladeren ofte Wijfken , Laurier met fmalle 
bladeren ofte Manneken , Luyckfe Laurier, 
Ofte Laurus Nobilis , Bakelaer- dragende 
Laurier,Brughfe Laurier enDe wilde Laurier. 
Gedaente. breedt-bkdighe Laurier 
fcbiet met beeï fïrupcbenop/ Die met een 
Doncbec-groene fcbórffe bebïcet srjn 
blaDeren 5 ijn ïangljtoerpigb / breedt/ hardt/ 
groen ban bertoc/ goet ban rcuch/ enDe 
bitteracbtigbban fmaceb* ^e bloemen stjn 
gra*>bertoigb / en De befien met een jtoarte 
achtige feborfte bcbecht/toicn$ berne in ttoee 
Deden gebïoben if. 
<®e Smal-bkdige berfcbilt ban De boo^ 
gaenöe/ om Dat bpfoo boogb niet op en 
toafi/ De blaDeren fmaïder en DunDer/ en 
De ftrttpcben met bjupn-rooDe fcboiffe bes 
Decbtsgn. 
andere foorte bergdijcben flcïï met De 
boorgacnDe/ alleen fept Lobel Dat De Lau- 
rier Die binnen Brugge toafï / met brupndec 
blaDeren berfien 
wilde Laurier-boom blijft leger a$ De 
tamme/De tacben 5fjn gebnoopt ofte in beeï 
leden berdedt/ met b?eeDe/ejfenernde blinc* 
bende bladeren ; Doel) fonDcr retteb betoaf» 
fén / npt deben bnoop ofte liDt aïtijDt tboer 
tegen Den anderen oberfïaenDe boo?t-bo^ 
mende. €>e tuitte bloemen / Die fomtijDt^. 
bnptentoaert^ toat paer^-acbtigl) 3jjn / bo^= 
men op bet epnDe Der tacben broon^bob^ 
te boo?fchö» ; boaer op bïaentoe bellen / De 
Myrtus'befien niet ongdijcb boïgen. 
Plaetfe; Zoomen toerden inde Ne- 
derlanden in De©oben geplant enDeonDec^ 
bonden/ enDe toaflen tierigb omtrent De 
^ee-bant/ toant men fomtijDt£ in Zee- 
landt 3 Dat auDerfmt^ op andere plaetfen 
feïden gebeurt / bande fdbebjucbten bec^ 
fameït 
Tijdf. ©e Laurier-boom blijft DeglWinr- 
® \ ters- 
