des Nederlandtfen Kruydr-boecks. 
Nederlanden ntecfï Panfjaer fcOO|tel-fp|lte 
ten aengeteelt / enbe moeten in January aen 
ïommecacötige plaetfen en in Poepte 2 §ecbe 
Perpïaut ptoibcn. 
Aert en Krachten. ^e Hafelaer- noten 
5gtf raibbelmatigö inftte eriïouöè/ mflcft , 
bepoubenbe eenige t-famen - trecPenbe 
Pracfit/ ben IBage be3taaerïijcïi / nocö* 
tan£ ben SePer nut enbe goct. ©e patte* 
feen^gn Ponten bioogïj pan aert/ enbe 
mebe t’famen-trecPenbe/ Ptaerom ft» om 
alle ©ïoebente ff oppert begnaem geöoibeeït 
iJJC|ben. Dodonaeus. 
Medidnael ghebruyck. Om alderhande 
Vloeden te floppen , de Lenden- pijn te ftil- 
len V endede fnijdingein het Water-maken 
te verfoeten : Beemt een goet beeï ilafeï- 
pitten/ floot bie tn een jBoitier/ enbe trePt 
metfóttifcöe 3 Dijuofte <0arffe-pjater / een 
meïcPacbtigÖ fap Öiet upt/ ’tteïcP met 
ÜmpcPerfoetgemaecPt 5rfnbe/ göp 2. ^ 3 
maeï baegl$ gebmpcPen f uit. Fuchfius. 
' Voor ouden Hoeft en verftopte Longe : 
J^ecmt Hafel- noten-pitten , tipt gepelde Ro- 
fijnen , Pan eïcP£ epen Peel / floot bie te fte 
men ineen JBoitier/ enbe geb?upcPt ï)ier 
uantricPMg be gtoote Pan een Ocker-noot 
metJBee. Galenus. * 1 
Voor den witte Vloet der Vrouwen en' 
B'iyck-loop : Beemt Pan be pcmtacötiglje 
feïjciïen Pan befe Boten een fjaïf loot / floot 
bet tot een fijn poeper / en geeft bit mcttöo- ! 
öel©gn m 1 lifter toe bient oocFipet Pinnen? 
ftc roö-Peïïehcn / bat aen öefcïjeïpe Pïeeft. 
Ravelirigiüs. 
Voor pijn der Lenden: Beemt be uptge* 
peeffe €Mie upt be Hafei-noten, en beflrijcPt 
be pjjneïijcPe plaetfe öjer niebe. C. Du- 
xaritüs. 
Cafianien-booM 3 in *t Latijn Ca- 
ftanea. 
Gedaente., 
Caftanien-boom terbt een fjooge 
^ ^©oom / mét een bicPe (lam Perfien 
enbe in Peel enbe gtoote sijbe-tacftein upt- 
tf 
gebiepbt. j|et öonti^ Paf! enbe öarbt; be 
bfaberen $tjn groot / rouPa enbe ronbtom 
be Panten faeg£-tej£ gcfcöaert. %m ’t epm 
be ber tacPen b?engbt fip lange en groene 
PattePen^/ in pïaetd Pan bloemen Pooit/ 
toaer op be P|i?diten ofte Caftanien , in rou- 
te en fcöerpffeftenbe fnoeflerenbp een be* 
fïooten/Poïgen. W* Caftanien 5jjn aen be 
eene sijbe Inat pïat-acï)tigï) / en boPmfpits 
opgaenbe / bupteirtnaert^ bePïeebt met een 
b|upn-paerfcöe/en effene fcpdle/ enbe te 
tenbigp met eén bun PelïePen omPjonben. 
Plaetfe. ^ier tellanbetetbenbefeS5oo* 
men alleen in be ifoben ber Hiefötbberg ge* 
Ponben. 
Tij dj:. <Pe bïabeten en bloemen Ponten 
in April te Pooiicpijn/ maec be Pineuten 
tnoiben in be Herfft rijp. 
Qeffeningh. ^e Caftanien-boomen ter? 
ben in be Nederlanden Pan be Pineuten/ bie 
men in February of Maert in beaerde jfeePt/ 
aengepjonnen : be teïcPe 6 jaren out g^ 
tno|ben5tjnbe/ z± ofte ^ Poet Pan een tot 
lianen ofte ^offeben in fantaeptige aerbe 
Pecpïaitt Pnnnen terbem 
Aert en Krachten. Galenus fielt be Cafta° 
nien onber bie dingen / bie Poarm en bioogö 
in ben eerflen graebt stjn 1 anbere öoubenfe 
Pooi Poudt en bioogft in ben tPteeben graet/ 
beïmatigö In Piaimte en dondrgefMt / m 
meteen t^amen-tredPente tew fiegaeft 
5011 . Dodonasus. 
Medidnael gebruyck. Voor Bloet-fpou» 
wen : Beemt Caftanien- meel foo Peel Pan 
noobenW mengötdit met gcftinPcrbeifo^ 
utiigb/ en ïaet öter Pan biePtm^ gebiupc^ 
Pep. Galenus. 
Voor gefwollen Borften der Vroüwen : 
Beemt Caftanien- meeL Gerften^meeh Pan 
eïePg foo Peel genoegï) i^ / maecPt pier Pan 
metasijneen pappen/ ’ttelcP göP ap be 
gespjpllen ^o?fleu leggen fnït. Dodonaeus. 
Voor Buyck-loop en Bloet-fpouwen r 
Beemt be b|upue ttoiflén Pan beCaftanien 
een bate panbt Pol / PoocPt bie in Inater 
tot een fialf pintje/ booigefegen SBUde m 
mzt 
