des Nederlandtfen 
tmbiemiteeïïootg/ tnte geeft bit/ fijttge* ( 
floten 3 ijnbe/ met JDjjn ofte ge|taelt3©a= 
te t in. Dodonaeus. 
Voor droogen Hoeft ende Quetfinge der 
Longe: ^eemtban be blaberen b?ie ofte 
bicv handen bol/ fcoocfttfe op in Garften- 
water foo teel ban nooben i$/ neemt ban 
bit af 3 iebtfel een pint / maetltt öet foet met 
nefupbecbe fonmgï)/ enbe geeft fiierban 
ttteemael Daegjlg eentoemettje bol te bjmt= 
ften. Matthiolus. 
Voor Ontftekinge endeSwellinge van de 
Keel: Seemttenibe Waberen ttoeeljanbe 
bol/ Geyten-melck een pint / Itoocftt bit te 
famentot bat een betbenbeel terjoben is/ 
enbeïaet öier mebe gojgeïen. Dodonaeus. 
Speen-kruydt ofte kleyne Gouwe , 
in ’t Latijn Chelidonïum Minus , Scrophu- 
laria minor . 
Gedaente. 
D 5[t Urupöt bjengftt boost feïtnchenö 
groene enbe rontaebtige blaöcren. 3£e 
geeïe bloemtop enöe 3 aet-ïjup£hen£ $n 
trie ban (fane-boet ofte SBoter-bïoemen ge= 
ftjcït/ maer bïepnöcr. <Pe toc?td$ befeP 
acötigö/ biemetecnigebnobbelbeng ofte 
boUeheng behangen 3tjn. 
Plaetfe. Speen-kruydt groept fret beeï Op 
bocïjteenöetoüteracötige pïaetfen/ aenöe 
bantenban JDater-gtacöten enbe Mupïen. 
Tijdt. ^itteupOtfp?upt m Maertupt/ 
in April 0?aegftt ïjet bloemen / enöe in May 
bergaetïiettocöerom/ enöebertoont fict) 
ban Dat^aer niet meer. 
Aert en Krachten. Dodonaeus fielt bit 
I&rupöt beet enöe ö?oogb banjert te 3ijn: 
snöeren bout enbe bocbtigD * ^acbt-ma* 
ïtenöe enbe berbepïenbe ban brachten. Do- 
donseus , Schroder os. 
Medicinael gebruyck. Voor Speenen of- 
te Ambeyen : j&cemt be bnobbeïtgc too’teP 
fcen$ ban Speen-kruydt , betomtfe in Wolle- 
kruydts-bladeren , ïegötfe onber be fycctt 
aflê / ftootfe baer na hïepn / bacr bp öoenöe 
gMfe banCperen/ Sijn-öïie ban elcbgfoo 
Kruydt-boccks. 143 
beeï ban nooben# / enbe befmeer be g>p ee* 
nen bier mebe: l&lnDere nemen bet fap ban 
öit&rupöt/ met IDijn bermengöt./ enbe 
toa|Tcï)en be Speetten Dichto# öser mebe. 
^e fcnoöbeïacötige tooiteïbe# tooien 00& 
tod aïïeen in be facit gebogen/ om be ^pee- 
nen te boen bergaen. Dodonaeus. 
Voor koude Gefwellen en Krop- klieren* 
jfèeemt Speen-kruydr feo beeï ban nooben 
# / floot bet in een $©o|tiec enbe ïegïjt t jet 
op. Dodonaeus. 
Groot Speen-kruydt 1 in ’t Latijn 
Scrophularia major . 
Gedaente. 
G Root Speen-kruydt fcïjiet op met matf^ 
ïijcfce fjooge/ recïjt op-ftaenöe enbe bier 
ïtantige ïjoïïe fïeeï/ öoncbec-parperban 
bertoe/ enöe bobentn eenige 3 ijDe fcïieuten 
beröeeït» 3lmtofen fteeïfpiuptcnbe toeeöe 
fgit$ 
