228 Het Sevcnde Deel des Nederland tfen Kruydt-boecks. 
Gedaente. 
T\& BuglofTa Beeft ïanggtoerpige rottbje 
X J bïaDeren / en op De fteeïen bïaeuboc 
bïoemften^/ Die in’teerfïeupt DenrooDen 
paer^aegtigg $ijn. ©et $act \$ graeuba en 
ïanggaegtigg. ^eboo?teï $ïangg/ mate- 
ïg'cft Dieft en ïange garen obcrbïijbcnDe. 
Plaetfe. ©ter te EanDe boo?Dt get in De 
?Hpotgefter$ poften onDctgouDen. 
Tijdt. ©et bïoept Diep in De Corner* 
Aert en Krachten, Bugloffa ftomt in 
toeeftinge met De Bernagie feer toeï ober een/ 
en too?Dt ooeft in fooDanige gcbicften Deel 
seb^npeftt 
Balfem-appel Manneken -> in ? t La- 
tijn Baljamina Mas , Momordica . 
Gedaente. 
T>gt <0eboa£ geeft Dunne raneftaegtige 
fteeïen/met ftïautoierften^ berften/Umer 
meDe get flcg aen De bpjïaenbe fleunfeïen De- 
beftiggt. DïaDemi sgn DjeeDt/ fargt/ ge- 
fneDen / Die ban De IPgngaert geïgeft / mact 
ItïepnDcr. ^ebïoemften^ 5gn bïeecft-geeï/ 
ban bgf bïaDeften^ gemaecftt: naDefeboï- 
genïanggtoetpigg ronDe/ bobenfpitfe/ op 
bepDesijDefcgerpe/ en in’t miDDenbupeft* 
aegtige b?upn-roobe bjucgten / Die men Bal- 
fem-appelen noemt ; Defe stjn met nptfïe^ 
ftcnDe Doo|n-b3gfe pgefteïenbefet. ©et$aet 
téStoart/Dat ban De C krullen geïneft/ maer 
ftïcirmDer. ^e tooiteï berfp^ept fteg togt upt. 
Plaetfe. ©et toojt Dp De Eiefgebber^ Der 
UmpDen in De©oben gebonben. 
Tijde. ©et bjaeggtfgn bloemen in July 
m Auguftus , en Daer na De bjucgten. 
Oefreningh. ©et moet in teïberepbe aerDe 
en op een openïucgtige pïaetfe aïïe Sjaer om* 
tr ent een Jbjieeï of ander fïeinifeï gejarpt/en 
öp feer b^oogg boeber Dicfttoiï^ begoten 5gn. 
Aert en Krachten. Balfem-appel Manneken 
i$ mateltjeft gefïeït tuffegen ftoube m gitte/ 
maer berD^oogenbe ban aert / enDe Daeront 
ffnmen-trecftenDe en De bJonDen geeienbe 
tel ftmcötea Dodonseus. 
Medidnael gebruyck. Voor verfche Won- 
den en quade Sweeren : J^eemt De gejlüöten 
bïaDeren en ïeggtfe op ; ofte neemt De 0ïie/ 
Daer öebgucgten ingetoeeftt en geftooftt sijo/ 
enïegtget metboieften op.Dodonseus^Lobei. 
Voor Buy ck- pij n : S^erepDt eert afsieöfet 
ban De bïaDeren met Wijn en ïaet gier ban 
Dgncften. Chabrasus. 
Voor fweerende Borften, Ambeyen en Ver- 
branthey t * j^eemt De ®li e ban De b?ucgten 
berept/ en befirgeftt gier meDe. Fuchfius. 
Voorfwaren arbeydtder Vrouwen : 
fmeer De ^upeft met De gefepDe #ïie. LobeL 
Voor Breuken of Scheurfels: £ ®eemt De fgn 
geflooten bïaDeren een bierenDeeï ïoot$/ ofte 
boo? een ftinD een gaïf bierenDeeï ïoot£/ geeft 
get metH3tjn in /en beftrgftt ban bupten met 
De oïie / ban De bjucgten berept Dodonasus. 
Balfem-appel Wijf ken , in ’t Latijn 
Baljamina Fesmina . 
Gedaente. 
D at ütupt geeft Dicfte/ reegte/ gïaDbe en 
fappige fïeeïen/ Die onbetboaertg Dieft? 
fcuiï£ baat rootaegtigg 5gn/en googer aïg een 
boet opfegieten. bïaDeren sgn ïangg/ 
fmaï/ fpit^/ en rontom gefterft. ^e ïgf^ 
berboige of bïeeeft-paerffebïoemften^/ ban 
gebaente Die ban Kruydtje roert my niet ge- 
ïijcft/ ftomen omtrent De oo?fp?ongg Der bïa^ 
Deren teboo?fcggn/ en booten ban ronDe 
rouboe b?ucgten/Die eer jf groen/ en namaeïg 
bïeecft-geeï ban berboe 3ijn / geboïggt. ïf et 
Saeti^DeLinfen niet ongeïgeft* ^etooitel 
\$ getacftt en gebefeït 
Plaetfe. fèet boo?Dt gier te EanDe nergens 
aïg bp De Eiefgebber^ Der UrupDmm De 
Hoben gebonDen. 
Tijdt. ©et bïoept in July, enDebjucgtm 
too?Den in De ©a*ffï rgp. 
Oeffeningh. ©et bOO|Dt D00| get 5&it 
aengeteeït. 
Aert en Krachten, ^it <0eboa^ fcDO# aïïe 
De ftraegten ban Balfem-appel Manneken % 
ban anDer e Die ban Perfick-kruydt toe ge^ 
fegjebem 
gynde vm het Sevende DeeL 
