des Nederlandtfen Kruydt-boecks» 23 y 
fip b|ie oneen ^>proop ban Hyfop,ber mengt 
Sonde ïaet’er ttoecrnaeï deg baegpg ban dfln? 
Ben : Sfier toe $ mede dienfligB de Wijn 
dacr geö?oogbde Hyfop in getoeecflt Beeft 
Mefue , Fuchfius , Brunfelfus. 
Voor Tandt-pijn; Eiedt dit ftrupt in a5ijn 
en Böudt Bet toacm in de IBondt Joh. 
Stocker* 
Om het geronnen Bloet te doen fcheyden: 
&oocflt dit itoipbt intoater/ en ïegBt Bet 
pap-toijgop. i uchfius. 
Voor Schurftheyt en feere Hoofden : 23e? 
. ttfpdt een afsiedfeï ban dit Unipt/ en toafcBt 
daecmede» Ravelingius. 
Salie > in ’t Latijn Safoia. 
Gheflachten. 
T>St tepdt too?dt in groote of groove 
en kleyne of edele Salie onbcrfcBepden : 
baer en boben bindtmen Salie met tuitte 
bloemen / en Salie met bonte of geeïacBtige 
bladeren* 
Gedaente. 53e groove Salie Beeft Bö^t? 
acBtige gctacflte fleelen / met ïangljtoer? 
ptgB b?eede / geöfacötige / routoe bladeren 
begroept* 53e bloemen bomen op Bet op? 
perfledertacflenteboo?fcBijn/ en 5Ünupt 
ben blaeutoe purperacBtigB banbertoe/ ban 
gedaente die ban de Doove-netelen of Schar- 
ley niet ongeïijcfl* ïf et ?aet ig 3toattacBtigB* 
53e toojteï ig Bardt en met beeï fafclingen 
beBangen* 
53e edele Salie ig de boo?gaende ban ge? 
baente boel geïijcfc ( maer in afleg Bïepnder/ 
en Beeft onder aen fijn bladeren nocB ttoee 
flïepne bïaderfleng / geljjcfl tongefleng of 
oo?Beng. 
üet berfcBfl ban de andere fooien beflact 
afleen in de bertoeban de bloemen en bïa? 
beren* 
Plaetfe. 53e Salie too?dtobet aïoberbïoe? 
digi) in de Igoben gebonden* 
Tij dt. 53efe flrwpden bloepen in July en 
Auguftus. 
Oeffeningh. 53e Salie toö?dt ban af? 
fleuren der too^teM&upten / oftacyfleng 
die onder omgeto^ongensfjn/ in M*ert op 
een lommeracBdiflt plaetfe herplant/ fiel? 
lende tuffcBen de felbe Wijnruyt, op dat ^ 
de padden / ^Hgediffen en ander ongedierte 
ban de felbe getoeert toerden/ die ffcB an? 
derflntg beeïtijtg onder de Salie plegen te 
berfcBupïen. 
Aert en Krachten. 53e Salie ig toarm en 
d?oogB tot in den derden of in Bet ïaetfle 
ban den ttoeeöen graedt/ en een toepoigB )C/_ 
t’famen trecflende ban BracBten. Dodo» 
naeus. 
Medicinael gebruyck. Voor alderhande 
koude gebreecken der Herfenen en Zenu» 
wen : .fèeemt ban de <£onferf ban Salie» 
bloemen berepdt een boon groot/ en geeft 
Bet nucBteren met Salie-water in: of be? 
repdt een afsiedtfeï met ïDijn / en ïaet’er 
af dp'ncflen* Dodonseus, Matthiolus. 
V oor Wonden en vuyle Zeeren : «fleemt 
de geflooten bladeren en ïegtfe pïaefler-toijg 
Op* Diofcorides , Plinius. 
Voor onfuyver Tandt- vlees : IftoocBt Salie 
bladeren in ïDpn en toafcBt de Mont daer 
mede. Fuchfius* 
Voor Vergift : <£et nucBteren dfle Salie 
bladeren met een toepnigB jont. 
Voor het Graveel : 23crepdt een af$iedt? 
fel ban de bladeren met ïDn'n / en geeft Bier 
ban een roemertje bol in. Ravelingius. 
Voor Gefwellen achter de Ooren : J^eemt 
bladeren ban Salie , ban Neetelen ban 
eïcflg eben beeï/ fïoot Bet flïepn en ïegljt 
Betpap-topgop* Ravelingius. 
Om het mis- vallen van Kïnde te belet» 
ten : ïfier toe too?dt nutteïijcfl ban de stoan? 
gere33?outoeneenige Salie bladeren micB- 
teren gegeten. Aëtius. 
Scharleye , in 5 t Latijn Scarlea y 
Gallitricum. 
Gedaente* 
V\<ê Scharleye berflrijgBt bierflante Boo? 
^ ge fleelen. 53e bladeren 3 tjnfeer groot/ 
routo / afcB-bertoigB en toat rupgBacBtigB* 
2ïenBetopperflebande fleelen djaegBt Bet 
m * bïaewto* 
