des Nederlandtfen Kruydt-boecks. 237 
ten $gn bed Wepnber / fmaïöer / ïangïp I 
toerpigec en Dieper gefcerft. ! 
Plaetfe ^e Balfem p30?Dt f)tet tZ 3lanDe 
alleen in De üfoben ouberöouDen. 
Tijde, 3Defefótupben Dragen öaer bïoe* 
menmjuny enjuly. 
Oeffeningh <H>e Balfem too^tst in Maert 
boo? öet fcöeuren Der planten aengeteeït / 
en fpjupt alle garen toeöcr nut 
Aert en Krachten. <S)e Balfem i£ fatmtm en 
D|oogf) in Den tteeDen graebt / fijn ban 
Deeïen/ Dun mafcenDe / fupberenDe enbe 
Debcrrotfingebjeber(iaenbe ban fcracöten. 
Matthiolus, C. Durantus. 
Medicinael gebruyck. Voor verouderde 
Hooft-pijn, Sinckingen, Water-fucht en^ 
uytteeringh : «^eernt alle mo?gen een boon 
„ groot ban De Conferf ban Dit btupDt in. 
Dodonaeus. 
Vooropftijgenvande Lijf-moeder, op» 
geftopte Maendt-ftonden en Buyck-pijn : 
ê>icbt Dit brupdt in 3Bijn / en ïaet’er af 
D?indten $ onöertuffeöenfcan ban öet feite 
ge een fïoobinge sf baDt berept toegden. 
Matthiolus. 
Voor ’t Graveel en om deUrijn afte drij- 
ven : Ïaet ban öet aféiedtfeï ban Dit taipDt 
igineften/ en ïegïjt D c bïaDeren in 3©ijn 
gefooDen pap-togl op öet 45öetnacöt. C. 
Durantus. 
Om een flappe en walgende Maegh te ver» 
ftereken: 'j&eetnt ftet fap ban Dit UrupDt/ 
en befïrrjrttt’er De IBaegö meDe. Rave- 
lingius, 
Wijnruyt , in ’t Latijn Ruta. 
Gedaente. 
T\ gt ©irtaag feftiet met fijn Bcmtacötige 
tachen fomtijbtg D?ie boeten öoogö op. 
%&z bïaDeren 3 tjn hïcpn / upt Den bïaeutoen 
groenacötigö ban bertoe / en beel aen een 
tniDDeïfteeïben geöecöt. <0p öetop ban De 
fieeïen D?aegöt öet green-gteïe bïcemfteng / 
ban bier uptgröolDe bïadehen^ gemaerftt/ 
iubrieng miDDcn een bieröoertugö boïïeben/ 
Wtt eenige geeïe D^aepben^ berciert / te 
boojfcötjn bomt. Ifct saet \$ bïepn en jboart 
toenteï ip öarbï / en met fommige befte 
lingen faeflangen. 
Plaetfe. ïürupDt ï$ in De ^oben ban 
Nederlandt gemeen genbegg. 
Tijdt. i|et bïoept in J ul yen Auguffus. 
Oeffeningh. Het töo?Dt Doe? fcöeuren Der 
planten en 5 aet aengeteeït / en op ren open* 
luchtige plaetfe in De lente herplant. 
Aert en Krachten, <Pe Wijnruyt i^ töatni 
en D^oogïj in bcnöerDen graeDt/ fijn ban 
Deeïen/ Doo?-fmjDenDe/ Dun maïtenDe / en 
De befmettmge tneDerftaenDe ban brachten. 
Brunfelfus, Matthiolus. 
Medicinael gebruyck. Om de Maent« 
Honden te verwecken , en de Na-geboorte 
af te drijven : 23ercpDt een af3iebfeï ban 
Wijnruyt, en ïaet ’er af d^neffen : of geeft 
deg feïfé fap met Wijn berntengöt in. Diof- 
corides, Galenus. 
Voor Vergift: j&cemtban Bet^aet een 
bterendeeï ïoot£ / fijn geftooten 3 tjnDe gee^ 
tjet met eenigö bequaem nat in. Dlofcorides; 
Voor befmettelif cke eh peffilentialeSieck- 
ten : <&m jle!) boo? Dele guaïen te bebigDen/ 
biojDt ö^t boïgenDe feer gepiefen; neemt 
tbjce Ocker-nooten jtbaee Vijgen , ttointigö 
Wij nruyts- bladeren > en emtoepnigö 50 Ut/ 
(lampt Dit te famen tot een Conferf/ ban 
Öet bjeïche göp alle morgen De grooteban 
een boon gebniprtten fujt. Piinius. 
Voor quaetaerdige Koortfen : Mzztttt 
Wijnruyt foo beel ban nooDeni^/ Doet’ec 
bpeen boepmgö scutenasijn/ fïoot öet te 
famen Mepn/ enbinDt öet opDegoï^. Ra- 
velingius. 
V oor Water-fucht : j^eemt ban Dit Irupt 
ttoee öanDen bol / boortit Ijzt in een pint 
JBijntot Dat De ödftberfoDeni^/ en ïaet 
Öet in bier repfen innemen. Diofcorides. 
Voor duyffer Geficht : ^D|uppt Ött fap 
ban Wijnruyt alleen/ Of met Venckel-fap 
bcrmengöt in De Ctegcn. Diofcorides. 
Voor Doofheyt, pijnen tuyten der Oo» 
ren: 3D?üppt ftet (ap ofte <3liz ban Wi^n» 
ruyt in De C^oren. C, Durantus. 
Voor hardigheyt en fwellinge van deMih: 
kh 3 ^ejïrijrtifh 
