Het Elfde Deel des Nederlandtfen , &c. 
2 99 
ènbaptiger* anderfm^ ban bloembeden 
3 aet«baubeng / boe boel bïepnDer/ feer ge? 
ïtjcb. 
^e tamme Kooien tooien in De HJobcn 
ban Nederlandt oberbïoeöigb onDerbouben. 
Wz wilde Kool boo?Dt beeïujbfê aen De Eee? 
bijcben gebonden. 
Tijdt. 3£e tamme Kolen brengen bet bol? 
genbe 3aet / na Datfe gc5aept en geplant 
$tjn / in Maert of April baer bloemen / en 
in May rijp 3aet boo?t : alleen De Bloem-kool 
ö?aegt bier te ülanDe feïDen bloemen en jaet/ 
niaer ’t boo?öt od upt Italien obcrgefonDen. 
*De wilde Kool bloept in De denier, 
OefFeningh. ^e Kool saeptmen in s t be? 
gin ban Maert , en boo^Dt in ’t ïaetfïe ban 
April geplant <De Bloem-kool moet men 
in ’t laetfïe ban April ofte in May in ’t fcoaf- 
fenbanbelBaen saepen/ en daet na ber- 
planten. 
Aerc en Krachten. <De Kool i$ ioarm en 
b^oogb ban aert / en ban gemengbbe bracb- 
ten/ om Dat bet fap ofte bet afëiebfeï ban 
De Kool fïercbeïtjcb afbaegbt / en De 25upcb 
teecb maeebt of eenigbfhrê purgeert / en De 
fubfïantie ban De felbe t’famen-trecbt en 
De 25upcH flopt. Brunfelfus > Diofcorides , 
Galenus. 
Medicinael gebruyck. Voor in- en uyt- 
wendige Wonden: 23erepbt een afjieDfeï 
ban Kool , of bermengbt De felbe onder De 
3©onbt-b?ancben/ en ïaet fitet: ban bieb? 
tod bpneben : enbeïegbt De bladeren ban 
bupten pïaef!ec-toö^ Op. Job. Schroderus. 
Voorverftoptheyc van de Lever» Mildtj 
en Scheur-buyck : <De Kool 3 booniamcnt? 
ïgcb De rooDe/ tauto met a3tjn gegeten/ 
boordt fyn toegep?efen: fommige bobben 
gtoote bate gbebonden tegen De Scheur- 
buyck in §tt geb?upcb ban ’t toater Daer 
roode Kool in gefoden beeft. Diofcorides. 
Voor vuyle S weeringen : J&eettlt fap ban 
Kool, bermengbt bet met l©eeï ban Foe- 
negrieck-zaet tot een falf of papben / en 
Doet bet in De Steeringen/ onbertuffeben 
toafcbtfe biebtod met bet af 3 iedtfel ban 
Kool. Diofcorides, Galenus. 
O m de Herzenen van overtollige vochtig- 
heden te fuy veren : j^eemt bet fap ban 
Kool , en baeït bet in De Jüed-gaten op, 
Galenus. 
Voor Doofheyt en tuyten der Ooren: 
D?uppt bet fap ban Kool met IDijn ber^ 
mengbtbjarmin bedoren. Plinius. 
V oor Engborftigheyt, Longe-fucht, Hoeft 
en Heefigheyt : ^eemt fap ban roode Koolj 
5 ieD bet met ïfonmgSj of Jémpcber tot een 
Sproop/ en laet biet ban diebtod gbe* 
b?upcben. 
Voor ghevallen of gheftooten Buylenen 
blaeuwe Placken : 3Lrg!jt ’et De gefiooten 
bladeren pïaejler-töjj^öp. Lobel. 
Voor Wormen des Buycks: leemt een 
bierendeeï lootg Kool-zaet , fijn gefïooten 
Stjnde / geeft bet met bcquaem nat in. Ga- 
lenus. 
Melde , in ’t Latijn Atriplex. 
Gedachten. 
F) 3t ïtrupt too^t bier te 3lande in tamme 
^ of Hof* melde en wilde Melde onder? 
febepden. <De tamme foo^te fê in witte en 
roode Melde gedeeït. ^nder De wilde foo?te 
I bel)00?t bet finipdt Ganfen-voet genaciiit/ 
en $ ban od in ’t byföe <Deeï öefe£ förupöt- 
boecdbrfcb?ebeii. Dan De b?eemDe ftinc- 
; kende Melde , in ’t Eatfjn Atriplex Hir- 
cina genaemt / befïet in s t febenDe <Deeï ban 
dit2$oecb. 
Gedaente. Witte Hof-melde beeft rccïjt 
op-toaffende / gefïreepte en getaebte ffeeïen/ 
Die fomtydt^ een IBang ïangbte opfebieten/ 
onbet ronDt/ enbobenbantigb. <De bïaDe^ 
renjijnonDer bjeeöt/ ïangb/ enboo^fpit^ 
toe-ïoopenDe/ bïeecb-groen en boitacbtigb 
ban berbie / al offe met meel befïooben boa^ 
ren. ^ebïepne bloemben^/ Die acn’tcp* 
perfie Der fieelben^ / feer beeï bp een berga? 
Dert te boo?fcbD« bomen / 3ijn geel / en bao^ 
Den ban feer beeï sart in bïaesbeu^ befloer^ 
ten / gebolgbt. booste! i^ ïangb / en met 
beeï fafeïingen behangen. 
2De roode Hof-melde i£ De bOOJgaeilDe 
<&q z ban 
