des Nedertandden Kruydtboecks. jir 
öe 253jfïen öec ©jouüjcn gelept / becöjoa* 
gen het fogh- Dodonasusj Matthiolus. 
Citrullen , in ’t Latijn Citrullus , 
Angivria. 
Ghedaente, 
Y) gt Detoa£ i$ ban fïeeïen / blatttoier- 
^ ben£/ en bladeren/ Die ban Pompoe- 
nen eenigh(ïn£ geïtjcb / maer öe bladeren 
jijn dieper ghefneeöen. De bloemen 3ijn 
gont-gceï banbertoe. De b?uc|)ten jrjn ban 
geöaente een groote Meloen, en ban fmaecb 
De Pompoenen geïijcb. ^ct pïat enbieeöt- 
achtigh jaet beeft een harde jtoarte fcheïïe. 
Plaetfe. Het tooide öiec te lande fomtijt$ 
in De ^obe n gebonden / maer ban om öe 
boude öe£ lutöté aïljier guaïijcb aecden. 
Tijdt. De b|ucï)ten tooiden met de Pom- 
poenen rijp. 
Oeffeningh. J|et tooiöt dooi jaeöt aem 
geteeït. 
Aert en Krachten* ïjet bmnenfïe bïrefch 
ban Citrullen i$ ban aert en brachten de 
Pompoenen niet ongdtjeb. Het 3aet tooiöt 
mede onder de bier groote boude jaden ge- 
rebeut. De berdere brachten berfchiïlen 
niet^ ban de Konkommers , Meloenen , 
Pompoenen en Kau woerden. Dodonaeus , 
LobeL 
Rapen 5 in j: Latijn 
Geflachten. 
T% Rapen jgn in tamme en wildeonöer* 
^ fchepden : ban de tamme bindt men 
ttoee mede fooien / onfe ghemeene ende 
Steck-rapen ; toeïebe ïaetfle in ’t lattjn Na- 
pus en Buniasgenoemt tooiden. 
Gedaente. De tamme gemeene Rapen 
brengen booit ïanghtoerpige/ bieeötachtige/ 
toutoe bladeren / die aen bepöe jijden diep 
gefneden jija men htt opperde der fïeeïen 
toaffen hïepne geeïe bïoembeng / die ban 
ïanghtoerpige dunne haubeng/ met bïepn 
b|upn jaet gebult / geboïght tooiden* De 
toogétai/ öiegemeenelgcb Rapen genoemt 
tooiden/ jijn pïat-ronöt ofïanghtocrpigh* 
De pïat-ronde Rapen jijntoit/ enfomnm 
ge ban de ïanghtoerpige goudt-geel ban 
bertoe. 
De wilde Rapen betfchiïïcn torpmgh ban 
de tamme , aïïeen jijnöe bladeren meerder 
in getal / rupger en gebroncbelder/ en de 
tooiteïen tooiden niet dteb / maer bïijbat 
bïepn en dun. 
De Steck-rapen jijnban ffeeïen/ blade- 
ren/ bloemen/ hautoben^ en jaet onfe ge- 
meene Rapen met ïanghtoerpige too?telen 
geïtjcb / foo dat Galenus en P. iPgineta om 
der de feïbe geen onderfchept aengemerebt 
hebben : nochtans jijn de bladeren joo ronto 
niet / de tooiteïen dunder en foeter ban 
fmaecb. 
Plaetfe» De tamme Rapen tooiden in Öe 
Moe^-hoben gejaept / en de wilde op öe 
Belden/ om het jaet / toaer upt menDIie 
perff/ daerbantebergaderen. 
Tijdt. De tamme Rapen tooiden fn No® 
vember upt de Herde genomen/ om defefe 
be öe geheeïe tointer dooi goet te behouden. 
Oeffeningh. De b|oege Rapen toö|öeil 
inFebruary gejaept/ d’andere in April of 
May. 
Aert en Krachten. De Rapen Jijn toamt 
inden ttoeeöen en bochtigh in deneerflen 
graedt : maer htt jaet i^ toarm en dioogh 
ban aert/ openende / af hagende en ber- 
terende ban brachten. Avicenna, Galenus» 
Medicinael gebruyck. Voor ’t Graveel 
en om de Urijn te verwecken : jf^ecttltde 
jonge uptfpiuptfelen ban Rapen 5 jieötfr 
murto / m ïaetfe tot fprjfe ghebiupcben. 
Dodonasus. 
V oor Hoeft en Heefigheyï : JgeettU het 
afjieötfeï ban Rapen ofte hrt fap upt öe ges 
booebte Rapen ged|ticbt / maeebthetfoet 
met ^upeber / en laet ï)ier ban öe$ abont$ 
een roemertje bol in nemen. Dodonaeus. 
Voor Kack-hielen : ^tooft de boeten m 
het toater dart Rapen in gefoörn jijn : of 
legheer een geb?aöcnofgefoöen Raep op: 
oorb ban men een Raep upthoïïen / en de 
feïbe toeöerxim bullen met Dlie banRoofen^ 
ïeghtfe 
