tn Doö?-fnijtienöe ban braegteu. Matthio- 
lus, Acofta. 
Medicinael gebruyck. Voor Winden en 
rauwigheyt van de Maegh, duyfeVmgh in 
’t Hooft , verftoptheyt van de Lijf-moeder 
HetTwaelfde Deel 
Medicinael gebruyck. Voor pijn in de 
Maegh en Darmen, Wormen desBuycks, 
opgedopte Maendt - ftonden , overtollige 
Brakinge en Buyck-loop : J&eettlÊ een bres 
rendeeUoofê ban be gefïooten too?teï met 
Buyck-pijn , en Hert-kloppinge : iet te? 1 2Dtjn 0 eenigg anöer bequaem nat in : men 
gen geeft een half of gegeeï bierendeeï ïoor£ 
ban De geflooten toojteï met JDrjn in. Acofta, 
Matthiolus , Fuchftus. 
Gember y In ’t Latijn Zinziber. 
Gedaente. 
T\C Gember geeft bïabeten geïg'cb get 
Water-lifch maet öoncbet-groen ban 
bet toe/ Die tfcoee of b^iemaeï op een 2|aer 
bernientot too?D en. ïfet saet tolt/ meï- 
riecbende/ bjat langer alg De gcoote Carda- 
mom , en lept in een djie-goebige gerimpelde 
dècgeïpe beflooten. @e too?teï $ gier te 
Sande bp een pder genoegg bebent. 
Plaetfe. <De Gember groent in Ooft-ïn- 
(dien. 
Aert en Krachten, <©e Gember ig fïetbes 
I ö'cb bertearmenbe ban aert/ openende/ 
booj fntjdenbe en bnn mabende ban btacg- 
ten. Monardus, Garcias ab Horto. 
Medicinael gebruyck» Voor verkoutheyt 
van de Maegh , Borft , Ingevvandt en ver- 
rottinge der vochtigheden : ïfiet toe iOOjbt 
De Gember nutteïgcb in ^pgfe en onder am 
bere geneeg-midbeïen geb?npcbt. 
Zedoaria. 
Gedaente. 
D € Zedoaria ig een <!35ebiag de Gember 
ban ggedaente bp na ggeïgcbende / en 
tüöOlbt baerom ban de Indianen wilde Gem~ 
bergenaemt: bebeffe toojteïig teacgten/ 
öe geenebjeï riecbende/ toitacötigö / $toaer/ 
fondet bJo?m-gaten en bitter ban fmaecb ig. 
Plaetfe. <De Zedoaria tuafï in China. 
Aert en Krachten. Zedoaria ig toarm 
en djoogg in den derden graeöt / doo? ft# 
bende/ betfïercbende/ de tornden bjebem 
be en’t bergift toederftaenbeban bracgten, 
Garcias * Matthiolus, > 
ban be feïbe oocb in 3©tjn op Rieden/ en die 
JBijn laten bjmcften. Garcias , Rondeletius. 
Voor een ft inckende Adem en befmette- 
lijcke Lucht : Unautot befe too?teï in be 
Jjpondt/ enfïicbtget b 00 |. Garcias» 
Zarza Tarilla. 
Gedaente. 
<6 Zarza Parilla ig ban bladeren de fte- 
^ kende winde geïtjcb. <De toojteïen/ 
bie upt een groote öicbe bnobbeïacgtige gar^ 
de toojtel en gerimpeït gooft ober bepde jijde 
feer beeï boo^tfpsupten / 5 # feer langg/ fcn^ 
der leden/ bupgeïtjcb/ meteen gardtacg* 
tige 3 toarte fcgojffe bebïeedt / gerimpeït / en 
binnen met een meeïacgtigg mergg gebult. 
Plaetfe. ©e Zarza Parilla toafi in Weft* 
Indiën. 
Aert en Krachten. <©e Zarza Parilla ig 
matebjcb toarm/ maer ftercbeïrjcber bet- 
bjoogenbe ban aert / enbe ben Mttjn en 
’t 3 toeet-d?ijbende ban bracgten. Monardus, 
Garcias ab Horto. 
Medicinael gebruyck. Voor de Pocken , 
Schurftheyt , Gicht , Sinckingen en andere 
gebreken daer uyt ontftaen : 25etcpdt een 
afsiebfeï ban befe too ?teï / geïgclt al^ ban be 
China, enïaetgier ban bpncben 5 gier op 
moet getstoeeten bebotert toojöen. Mo- 
nardus , Matthiolus, Lobel. 
Sftica Nar di > 
Geflachten. 
y ?Snde Spica Nardi 5 gn in bt ^[potge^ 
ben tbjee fooien bebent / get eene Spica 
Nardi Indica, m 't ander Spica Nardi Cel- 
tica genaemt. 
Gedaente. ^e Spica Nardi Indica $ ttïl 
bjeembe tontel/ en bsenggt boo^t Dunne en 
bo^re 
