334 
Het Twaeifde Deel 
beaetbe berfp^ept blijft leggen- ïïpt pebet 
imoop of ïidtfpiuptnu aenö’een/ en ban 
aen ö’ander 5 qbt een felaöt / ’t toeïeb b^eebt/ 
bp na ronöt/ boo? fpitg en met beeïzenm 
toen boo^loopen 10- Omtrent öefe bladeren 
groept be Peper 3 ^upf- toij$ aen een ïangB' 
toerpigïj fïeelben bp een bergaöert. too?s 
tel i$ niet feer groot 
ïfet <Öetoa$ / ’t toeïcit witte ronde Peper 
boo# b?engBt/$ get boo?gaende feer geïgcb/ 
alleenzijn öeb?ud)ten baer ban/ oocb ges 
b^oogfjt zijnde/ tolt. 
Het <öetoap/ to&er aen be lange Peper 
boo?t bomt / Boetoel bet eenigBfin^ be fwarte 
ronde Peper fcBgntte gebjeben/ nocötan^ 
Zijn be blaberen teerber/ bleecber-gtoen/ 
:bo?tet ban fïeelben/ en meer gezenutot. ïï&c 
bjucfit igïangBtoerpigB/ gelrjcb ïjtt bïoept 
fel ban be Bereken- boom , ban bupten afeB- 
graenbj / en ban binnen tolt. 
Plaetfe. tElIe befe foo’ten ban Peper too?' 
ben on£ upt Ooft-Indiën ober gefonben* 
Aert en Krachten. <Pe fwarte en bOO?na^ 
mentlijcb be witte Peper $ Beet en b^oogB in 
benbecöenofin’tbeginfelban ben bieröen 
graebt/ boq?-fnijbcnbe/bun mabenbe en ope- 
nenbe ban brachten. Fragofus, Matthiolus. 
lange Peper fë toatm en b?oogïj in ben 
itoceben graebt / met een facftte fcBerpïg' 
Bept ent’famen-trecbinge. LobeL 
Medicinael gebruyck. V oor een verkoude 
£n vochte Maegh : J^eemt btjf of fe^Ö^ 
witte Peper- komen , en fliclttfe een «Ut bOO? 
be maeltijöt boo?. 
Voor Buyck-pijn, Vergift, duyilerheyt 
van ’t Geficht, en andere gebreken uyt over- 
vloedige vochtigheden en Winden ontftaen : 
toe bjojt be Peper onber anbere genees- 
middelen bermengijt en ingenomen. Diof- 
corides, Galenus, Matthiolus, C. Durantus. 
Cubehen 5 in y t Latijn Cubeha . 
Gedaente. 
T) € Cubeben zijn bjucBten ban een €>e* 
^ toaS / ’t toeïeft ficB geïtjcb be Peper om 
be Zoomen en bpflaende fïeunfeïen bes 
beftigljt/ jagende bladeren bjeeber süg ue 
banbeMyrtus, maetfmaïber alg bie ban 
be Granaet-boom. bloemen 3gn töeï- 
rieebende. ^e b?ncBten bomen ^unf-toijS 
te boosfcBö'n / peber aen een fïeelben af* 
Bangende. 
Plaetfe. <&e Cubeben toafien bp be Peper. 
Aert en Krachten. <£be Cubeben 3gtt 
toarm en beoogt) in ben ttoeeden of m ’t bes 
gin ban ben ber ben graebt / dunmabende/ 
berteerenbe/ enbe flet üngetoant/ boo?s 
namentïijcb Bet Hooft berfïercbende ban 
hracBtem Lobe4 Garcias, Acofta, Fra- 
gofus. 
Medicinael gebruyck. Voor alderhande 
koude gebreken van de Herbenen , ’t Herte, 
de Longh , Maegh , en Lijf-moeder : fflop 
ben be Cubeben onber anbere geneeS-midde^ 
ïenbermengBt/ ofte met JDtjningenomem 
Garcias, Matthiolus. 
Cardamom, in ’t Latijn Carda- 
momum * 
Gedachten. 
"P) CtetoaS i£ in groote en kleyne Car- 
amom ban be lïpotBeben onderfcBegs 
dia 
Gedaente. <&e groote Cardamom , bie 
oocb Paradijs Koren genaemt b30|bt/ \$ een 
langBtnerpige b?ie bantige Bantoe / ban ber* 
toe en groote ben Day-fteen geltjcft j toaer 
in BoecbigB / Barbt / en fpecerpacBtigB 
3aet beflooten lept 
^e kleyne Cardamom $ een b?UcBt 
bïepnber al$ een H^feï-note / in (IcB beflups 
tenöe beeï BoeebigB 5aet/ maer bïepnber 
aï^ bat ban be groote fco?te. 
Plaetfe. Cardemom too^bt OH^ tipt 
Indiën ober gebjacBt. 
Aert en Krachten. 0e Cardamom fêfycet 
en b^oogö in ben herben graebt / bun ma* 
benbe / berflercbenbe en be toinben fcöeps 
benbe banbracBten/ en too^bt totbefeïbe 
gebieben / baec be Cubeben toe bienfiigB 
5Ön/ sBeb?upcbt. Matthiolus, C. Duran- 
tus, Garcias abhorto. 
Am * 
