INLEIDING. 
Deze Bijdrage werd in manuscript afgesloten in Juli 1909. 
Dat dit 12^^® deel eerst nu verschijnt, is aan zeer verschillende 
oorzaken toe te schrijven. 
Bij mijn terugkomst van verlof in 1905 werd ik belast met het 
vervolgen der „Bijdragen tot de kennis der boomsoorten op Java.” 
Na het afwerken der Moraceae, waarvan Dr. Valeton het geslacht 
Ficus behandelde, had ik in de eerste plaats het geheele Herb. Kds. 
door te zien, teneinde de talrijke na de verschijning der voorafgaan- 
de deelen door Dr. Koorders ingezamelde planten tot de juiste 
soort te brengen. Hoewel hierbij natuurlijk de determinaties van 
Koorders en Valeton als grondslag aangenomen werden, behoeft 
het wel geen betoog, dat dit een zeer tijdroovende arbeid was. 
Alle oorzaken hier op te sommen zou te ver voeren. Alleen vermeld 
ik hier nog, dat het geheele jaar 1908 besteed werd aan de bewerking 
van eenige door den officier van gezondheid G. M. Versteeg tijdens 
de expeditie Lorentz in 1907 in Nieuw-Guinea verzamelde planten- 
fjimilies (Stemonaceae^ Burmanniaceae^ Orchidaceae^ Euphorhiaceae), 
De wijze van behandeling is in hoofdzaak dezelfde als in de 
vorige deelen. Ik heb het echter doelmatiger geacht alle hout- 
achtige planten, dus ook heesters en houtige klimplanten, op te nemen 
en mij niet te beperken tot de aanvankelijk gestelde minimum- 
afmetingen. 
Verder zijn alle beschrijvingen oorspronkelijk en naar Javaansch 
materiaal opgesteld ; alleen in zeer enkele gevallen, n.1. als de planten 
zoowel in Herb. Kds. als Herb. Bog. ontbraken, was ik genoodzaakt 
bestaande beschry vingen over te nemen of van van elders afkomstig 
materiaal gebruik te maken, hetgeen echter steeds vermeld is. De 
beschrijvingen zijn zoo volledig mogelijk gemaakt, waardoor de 
herkenning der soorten gemakkelijker is. Ook heb ik getracht de 
sleutels zoo bruikbaar raogelijk te maken. 
M eded. Dep. v. Landbouw No. 10. 
1 
