Cyclostemon. 
— 215 — 
Euphorbiaceae. 
leerachtig. Zaden in elk hokje 1, groot, samengedrukt, afgerond 
vierkant, met convexen rug, binnen met een overlangsche gleuf, 
c. 0.95 cm. lang en breed; zaadhuid dun; kiemwit dik vieezig; 
zaadlobben vlak, hartvormig, naar den top versmald, stomp, S nervig, 
c. 0.63 cm. lang, 0.4 cm. breed; worteltje rolrond, c. 0.26 cm. lang. 
Kleine boom; kruinhoogte tot 13 cm.; stamdoorsnee tot 18 cm.; 
stam recht, rolrond, zonder wortellijsten ; kroon onregelmatig. 
Aanm. Beschrijving naar eenige ? exemplaren in Herb. Kds. 
Bij n. 2145 (3 waren de onderzochte bloemen met enkele (c. 4) naar het schijnt 
abnormale meeldraden voorzien ; deze waren buiten de schijf ingeplant, c. 0.175 
cm. lang en een weinig behaard, met korten helmknop. 
Deze soort vertoont vrij veel overeenkomst met een aantal specimina afkomstig 
van Celebes, door Boerlage als C. celebieus Boerl. et Kds. var. (wegens de 
behaarde vruchten) gedetermineerd. 
C. celebieus werd beschreven naar een levend cf boompje in Hort. Bog., door 
Teysmann van Balehangin in Zuid-Celebes meegebracht, een ? herbarium- 
specimen en ten slotte een paar vruchten in spiritus door Koorders in de 
Minahasa verzameld (n. 16264 (3). 
Door vergelijking van het authentieke materiaal is mij echter gebleken, dat 
de soort van Boerlage en Koorders een mengsel is van zeker 2 soorten en 
een variëteit, misschien zelfs van 3 soorten. Dat de beschreven vruchten, die 
zeer groot, éénhokkig en éénzadig zijn, bezwaarlijk afkomstig kunnen zijn van 
de zeer kleine, $ bloemen met 2-hokkig vruchtbeginsel van het door Koorders 
ingezamelde exemplaar, is reeds met een enkelen oogopslag te zien. *) 
Verder behoort zeer waarschijnlijk het levende cT boompje in Hort. Bog. 
tot dezelfde soort als het door Teysmann bij Pangkadjene en Tjamba verza- 
melde herbariummateriaal, waarbij zich zeer enkele jonge vruchten, doch geen 
bloemen bevinden en dat door Boerlage in Herb. Bog. als C. celebieus Boerl. 
et Kds. var. gedetermineerd werd. Maar of deze exemplaren met behaarde, jonge 
vruchten met Koorders’ ? plant, die kale vruchtbeginsels heeft, tot éénzelfde 
soort behooren, is niet zeker; in elk geval zijn het goed onderscheiden variëteiten. 
De vruchten van het door Teysmann verzamelde herbariummateriaal gelijken 
zeer veel op die van C. subciibicus ; daar het materiaal echter te gebrekkig is, 
vereenig ik deze planten voorloopig niet, vooral ook, omdat er in de bladeren 
verschillen zijn aan te wijzen. Mochten ze later blijken tot één soort te behooren, 
dan zou dit een bewijs zijn, dat C. celebictis Boerl. et Kds. uit 3 soorten bestaat, 
daar de $ bloemen geheel verschillend zijn van die van het 9 exemplaar in 
Herb. Kds. 
De naam C. celebieus Boerl. et Kds. behoort behouden te blijven voor het 
exemplaar in Hort. Bog. door Boerlage aanvankelijk Paracasearia celebica 
genoemd, dus ook voor de overige door Teysmann in Zuid-Celebes verzamelde 
specimina (n. 12295 en zonder nummer). Het $ exemplaar door Koorders in 
de Minahasa verzameld (n. 19629 (S) kan dus voorloopig als C. celebieus Boerl. 
et Kds. var. glaber J. J. S. onderscheiden worden. 
De mogelijkheid is niet uitgesloten, dat C. subeubicus tot één der door Hooker 
opgestelde soorten zal blijken te behooren. De korte beschrijvingen passen 
echter geen van alle geheel op de Javaansche exemplaren. Zonder voldoend 
vergelijkingsmateriaal is de vraag niet op te lossen. 
Tot de verwante soorten behooren ongetwijfeld : 
1. C. assamicus Hook. f. Van deze soort ontving het Buitenzorgsche Herbarium 
3 exemplaren uit Calcutta, die echter blijkbaar tot 2 verschillende soorten 
behooren. De aanwezige vruchten gelijken veel op die van C. stibcubicus, doch zijn 
grooter. De stempels moeten bovendien volgens de beschrijving zeer klein zijn. 
*) Onder den manuscriptnaam Hetnicyclia minahassae Kds. en onder hetzelfde nummer vond ik 
trouwens in het Celebes-herbarium een steriel takje, waarvan wel de bladeren een oppervlakkige 
gelijkenis vertoonen met n. 19629 Q, doch dixidelijk verschillend zijn. Die soort zal mogelijk gehand- 
haafd kunnen worden. 
