Gelonium. 
- 593 — 
Eüpiiorbiaceae. 
ontbrekend. Schijf onduidelijk of uit talrijke tusschen de meeldraden 
verspreide, kleine klieren bestaand. Kelk der $ bloemen blijvend; slip- 
pen smaller dan bij de dakpansgewijs dekkend. Vruchtbeginsel 2 — 3- 
hokkig, met één zaadknop in elk hokje; stijlen zeer kort, uitgespreid, 
met tweedeelige of in slipjes verdeelde stempels. Schijf napvormig, 
dikwijls staminodiën, die soms van onvolkomen helmknoppeii voorzien 
zijn, dragend. Vrucht meer of minder bolvormig, met meer of minder 
vleezigen wand, laat openspringend. Zaden ongeveer rond; zaadhuid 
met vleezige of sappige buiten- en harde binnenlaag; kiemwit vleezig; 
zaadlobben breed, plat. 
Boomen of heesters met aan de twijgen afwisselende, kort gesteelde, 
vinnervige, gaafrandige of getande bladeren, en spoedig afvallende, 
vergroeide steunbladeren. Bloemen in bundels of . kluwens tegenover 
de bladeren. 
Aantal soorten ongeveer 15 in tropisch Azië en Afrika. 
Voor Java worden 2 soorten vermeld, nl.; 
G. glomerulatum Hassk. en 
G. spicatmn Hassk. 
Her is mij na onderzoek van veel materiaal, zoowel uit Herb Kds. als 
uit Herb. en Hort. Bog., niet gelukt een voldoende onderscheid tusschen 
deze beide soorten vast te stellen De uit Leiden ontvangen au- 
thentieken vertoonen de door Blume vermelde verschillen zeer duidelijk 
( G. glomerulatum met stompe, meer of minder omgekeerd eivormige bladeren 
en korte, dichte bloeiwijzen, G. spicatum met elliptische, toegespitste 
bladeren en wat verlengde bloeiwijzen) en over het algemeen komen de 
exemplaren van laag liggende streken meer met G. glomet^ulatum, dW. der 
bergstreken met G. spicatum overeen, doch exemplaren van Soebah en 
Noesa Kambangan gelijken in blad zeer veel op den bergvorm. De bladvorm 
is dus lang geen zeker kenmerk. De bloeiwijzen zijn dit evenmin, daar 
deze, d.i. de J, zich later meermalen eenigszins verlengen Ik trof in 
het onderzochte materiaal geen enkel zoo typisch geval aan, als dat van 
het authentiek, hoewel verscheiden specimina er overigens onmogelijk van 
te onderscheiden zijn. Een groot bezwaar is het, dat van de meeste vind- 
plaatsen niet zoowel § als vruchtdragende exemplaren aanwezig zijn, 
voorat ook omdat het mij schijnt, dat de van hooger gelegen streken 
afkomstige exemplaren grootere vruchten hebben. Daar echter de vruchten 
zeer dikwijls, te Buitenzorg o.a. altijd, door insekten aangetast worden, is 
ook dit kenmerk zeer onzeker. 
Het lijkt mij het best G. spicatum (waartoe denkelijk eveneens behoort 
de door Blume onder Krythrocarpus glomerulatus vermelde variëteit met 
smallere bladeren van den Salak) voorloopig als een bergvorm te be- 
schouwen. 
Gelonium Roxb. Flores dioici^ raro monoici^ apetali. Calyx florum (j* 
profunde 5-partitus^ laciniis latis imhricatis. Staminal0—60,toroconvexo 
Meded. Dep. v. Landbouw No. 10. 
38 
