( V ^ 
ejunnodi fal tenuiora crucibula potius folvat, craffiora 
autem citius penetret, quam in forina ficca apparear. 
Non inufitatum • etiam Sal Alcali fixum eft.ita ap- 
pellatum t^itrum fixum^ feu Nitruin alcalifatum ; Quod 
licet cuique notum, ejufque prsparatio tanquam vi^ 
lis nauci zeflimari polTit, rneas tamen quoque circa 
iftud negotium cogitationes, forte quibufdam fcitu ad- 
huc neceflarias, jam exponam. 
Alkalifatio Nitrz fequenti innititur fundamento 
fiinulac Nitrzifn cum quodazn bituminofo vel craffe ter^ 
rejiri mflammabili corpore mifcetur detonatw\ flatiin 
una ex parte Nitri refolutio, 6c contra altera ex parte 
generatio, vel nova compofitio Salis Alcali oritur, ubi 
bene infiinul notandum, quod non tantum Sal Al- 
kali fixum, fed 6c in eodem momento adhuc Sal Alcali 
volatile^ vel urhiofum generetur, qua3 (ingularis meta^- 
morphofis attento Chymico non tantum nudam 6c gra- 
tam admirationem caufatur, fed & fepius revera ad 
manu palpabilem, ut ita dicam, cognitionem imper- 
fcrutabilis omnipotentice Dei, 6c inaxime fubrnifTam ve- 
nerationem rairabilium fuorum operum devotam men- 
tern conducit- 
Sed,ut adpropofitummeum revertar,quod fi,inquam, 
Nitrum cum terreftri quodam inflammabili corpore 
commifcetur, exempli gratia, bitumine, pice, colophonio^ 
fuligine, tartaro, maftiche, fulphure communi, car* 
bonibus, gummi fandarachse 6c fimilibus, turn Alka- 
lifatio ftatim procedit, limulac cum iis detonatur, vel 
deflagrat ^ fed cum fubtilioribrn mixtis inflazmnabilibus^ 
ut fpiritu vini redificatiffimo, 6c ipfis oleis deflilla* 
tis, non ita procedit j nifi cum pofterioribus fingu- 
laria artificia adhibeantur. Viliflimum 6c proinde eti^ 
am ufitatiffimum additamentum font carbones pulve- 
rifati, ut notum eft^ ne autem hunc tibi conceptum 
in animo formes, ac fi Sal Alkali ex adhibitis carboni- 
bus-. 
