s Metb. i n 
Epijt. nuncup. 
Mathioxus. 
t> Tbuan. aci 
gK ». 1577. 
e M/itb. "tiifi, 
lib'. 4. m Ma- 
YAntum . 
A Matb. ibsd . 
c Mirante- E- 
pijt. ad tAath, 
f Column. m 
Pr&f. 1. pftrt. 
§ Adv. 117. 
32 Institutiones Rei Herbar;i. 
„ & dodtrinae fingularis , qui * Pifis magna cum omnifim laude medicam 
,, materiam multis jam annis profeffus eft. Is autem etfi nihil ediderit , 
proflantium tamen virorum Cofalpini, Anguillaro , Marantho , Machioli, 
& aliorum vel praeceptor fuit vel amicus ; nec fblum varias plantas mitte- 
bat ad ipfos ; fed fisam de his fententiam aperte declarabat. Qua in re non 
parum ad auclorum enucleationem &: Rei Herbariae incrementum contulit. 
Primum Horti Pifani praefedfcum fuiffe refert Caftelius. 
„ h Tridenti , ubi domicilium fixerat , inquit Thuanus , pefle abfumptus 
„ eft anno 1577. Petrus Andrf. as Mathiolus, Senis nobiliffima 
„ Etruriae civitate Francifco Mathiolo Lucretia Bonninfegnia natus , 
,, qui annos cum foculo numerabat , magni nominis medicus &: impri- 
„ mis famofo illo Botanico opere toties recufo clarus. Longe aliter de 
Mathiolo judicandum cenfeo ; nam Archiater ille Cofareus , etf in anti- 
quiorum ledtione apprime verfatus eflct , plantarum tamen vulgarium adeo 
ignarus fuit 5 ut vix unam e nongentis 8 >C ultra , de quibus locutus eft, 
accurate deferipferit aut depingi curaverit. Nihil prorlus ex fe cognovit , 
quo ab aliis accipiebat , ad Diolcoridis verba protinus referens. c Nec 
„ negaverim , ut fatetur ipfe , plures ( redtius dixiftet omnes) me dedifte 
„ plantarum imagines , quo ex ficcis plantis ad me tranfmiffis delineari 
„ curaverim; fed affirmaverim etiam, quod aquo egelido maceratione 
„ contradlas a ficcitate rugas adeo in iis extenderim, ut hac ratione redivivo 
,, & parum admodum k viridibus diftantes viderentur. Quapropter non 
mirum fi florum & frudtuum pidfcurae a naturali ftatu pierumque recedant. 
„ Pidtori etiam vitio dabat, quod nonnullo ex his erant falfo. & Ille enim 
„Goritia Venetias profecturus, fufceptas ante plantas in itinere amift. 
,, Quapropter veritus ne ipfius aegre ferrem negligentiam , fi id refciviflem , 
„ revocata in memoriam Apii & Piftacio facie , illas memoriter delineavit 
,, & excidendas curavit, non fine magna animi mei indignatione. Mathiolus 
pidtore fuo impudentior multas delineari juffit ex proprio marte ad Diofco- 
ridis defcriptionem accommodatas. Male autem excufari videtur jl Maranta , 
„ qui c fi ftatuis inquit, ob antiquitatem mutilatis ex alieno marmore vel 
„ naium vel aures, aut aliud membrum adjungere 1'icet, quo pulchrior uni- 
„ verfa facies fpedtetur , tametfi incerti fimus an veram illius membri effi- 
„ giem fuerimus affecuti ; cur etiam depidlis plantis aliquid addere non 
,, liceat , quod vel viderimus , fed nunc ejus partis facultas non fit; vel non 
„ viderimus , duce tamen Diofcoridis defcripcione accommodemus , dum- 
,, modo clariorem ita ejus cognitionem fore fperamus ? His omnibus de cau- 
fis commentariorum Mathioli exemplaria, quaefupra trigintaduo millia ven- 
ditaferuntur , iconum fpedtaculo plures deledlarunt quslm erudierunt, f Sed 
,, quam indigne , ut ait Columna , pidturis illis artificiose mutilis nos atque 
,, fe ipfum deceperit, pudet referre. Solebat etiam Mathiolus nonnullasicones 
fidlitias, tanquam Apelles poft tabulam, exponere, exploraturus quid de his ju- 
,, dicaretur, eafque fupreflurus,fi minus feliciter exciperentur, g Cujus pidtu- 
„ rae,obfervantibusPena & Lobelio, cum eum puduiflet, poftremo de ultimis 
„ commentariorum interpolationibus curavit expungendam, nullam interi tn 
yinhujusmifellfefubreptitiamlocuuifuffecitjacneverbuluipquidemfubdidir, 
qua 
